همه چیز در مورد پروبیوتیک

همه چیز در مورد پروبیوتیک

همه چیز در مورد پروبیوتیک

در گذشته تصور می‌شد که تمامی باکتری‌ها برای سلامتی انسان‌ها مضر هستند. به همین دلیل انسان‌ها همواره سعی می‌کردند برای جلوگیری از بروز بیماری و مشکلاتی برای سلامتی با انواع باکتری‌ها مبارزه کنند. اما امروزه با تحقیقات و مطالعات صورت گرفته در این زمینه باکتری‌ها به دو دسته مضر و مفید تقسیم می‌شوند. در حقیقت باید گفت که همه باکتری‌ها منجر به بروز بیماری در انسان نخواهند شد. بلکه برخی از آن‌ها باعث حفظ سلامتی در بدن نیز می‌شوند. میکروارگانیسم‌ها در فرآیند تولید داروها، هورمون‌ها، آنزیم‌ها و واکسن‌ها یکی از اجزای اصلی محسوب می‌شوند.

پروبیوتیک چیست؟

باکتری های پروبیوتیک قادر به تغییر فلور روده هستند و به این ترتیب تاثیر مهمی در حفظ سلامتی بدن خواهند داشت. نگهداری حیوانات و استفاده از شیر دام، انسان را به این فکر انداخت تا با ایجاد تغییراتی در شیر، غذاهای متنوعی به نام شیر‌های تخمیری به دست آورد. از قرن‌ها پیش برای تولید مواد غذایی میکروارگانیسم‌های مفید مورد استفاده قرار می‌گرفتند. انسان‌ها بدون آن‌که از  وجود میکروب‌های مفید اطلاعی داشته باشند، برای بالا بردن مدت زمان نگهداری شیر به تولید شیر‌های تخمیری می‌پرداختند. همچنین طعم و خاصیت بهتر شیر های تخمیری در مقایسه با شیر استفاده از آن را نیز دلپذیر‌تر می‌کرد. پنیر، ماست، کفیر و موارد دیگری از این دست همگی جزء شیر‌های تخمیری محسوب می‌شوند.

اما در زمینه تغذیه و سلامت، ماست های پروبیوتیک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. بر طبق تحقیقات انجام شده در زمینه نقش پروبیوتیک‌ها در سلامت انسان در اروپا و آمریکا، اثرات مثبت غذاهای پروبیوتیک و همچنین مکمل‌های حاوی پروبیوتیک بر سلامتی انسان اثبات شد. به همین جهت و بر پایه همین مطالعات، برخی از کارخانجات تولید‌کننده محصولات لبنی تصمیم به افزودن باکتری‌های پروبیوتیک در محصولات خود گرفتند. کارخانه Danone در اروپا، یکی از کارخانجات پیشگام در این زمینه بود. استقبال مصرف‌کنندگان پس از ورود ماست پروبیوتیک و شیر تخمیر شده با باکتری لاکتوباسیل، به بازار قابل توجه بود. در آینده نیز امکان به کار بردن پروبیوتیک‌ها در تهیه گوشت‌ها و سبزیجات تخمیری با توجه به تحقیقات صورت گرفته وجود خواهد داشت.

تعریف پروبیوتیک

پروبیوتیک به معنی برای زندگی واژه‌ای یونانی بوده و به جهت توضیح تقویت‌کنندگی یک میکروارگانیسم بر روی رشد میکروارگانیسم دیگر، اولین بار توسط استیل ول و لایلی در سال ۱۹۶۵ مورد استفاده قرار گرفت.

همه چیز در مورد پروبیوتیک

در سال ۱۹۸۵ فولر تعریف جدیدی از پروبیوتیک به شرح زیر ارائه داد:

مکمل‌های غذایی تشکیل شده از میکروب‌های زنده‌ای که دارای اثرات مفیدی بر روی توازن میکروبی روده هستند.

درمان خانگی ورم پلک چشم

اثرات مثبت مصرف محصولات پروبیوتیک

فلور میکروبی روده، متشکل از بیشتر از ۱۰۰ تریلیون باکتری زنده در روده انسان است. اصولاً تقسیم‌بندی باکتری‌ها با توجه به اثرات آن‌ها بر روی سلامتی انسان، به سه دسته خنثی، مفید و مضر انجام می‌شود. دلیل اهمیت رشد و فعالیت باکتری‌های پروبیوتیک بر روی سلامتی انسان، جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری‌های مضر است. همچنین پروبیوتیک‌ها قادر به سنتز اسیدهای‌آمینه، ویتامین‌ها و برخی دیگر از مواد ضروری برای بدن هستند و به همین جهت در حفظ سلامتی بدن تاثیر مهمی خواهند داشت.

توازن میان باکتری‌های مفید و مضر موجود در بدن می‌تواند به سلامتی فرد منجر شود. بنابراین محافظت از باکتری‌های مفید موجود در بدن اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت. اصولا برخی از عوامل مانند استرس شدید، مصرف الکل وغذاهای دارای ترکیبات دارویی، شیمی درمانی، آب درمانی، اشعه درمانی، مصرف آب کلر‌دار حساسیت‌های ژنتیکی، عمل‌های جراحی، آسیب‌های فیزیکی و توکسین‌های طبیعی می‌توانند منجر به کاهش میکروب‌های مفید روده و افزایش باکتری‌های مضر شده و به این ترتیب باعث افزایش بروز بیماری‌هایی مانند افزایش کلسترول خون، اسهال، پوکی استخوان و موارد دیگر شوند. باید به این نکته توجه داشت که تنها زمانی استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک می‌تواند موثر واقع شود که محیط باکتری‌های طبیعی روده به صورت کامل از بین نرفته باشد، چون در غیر این صورت و با از بین رفتن کلی باکتری‌های طبیعی روده، محیط باکتریایی روده با مصرف مکمل‌های پروبیوتیک  بازسازی نخواهد شد.

اثرات مثبت مصرف محصولات پروبیوتیک

در حقیقت باید گفت تنها زمانی مکمل‌های پروبیوتیک تاثیر مناسبی بر روی محیط طبیعی باکتریایی روده خواهند داشت که به دلیل عواملی از جمله عفونت‌های مختلف، استفاده زیاد از آنتی بیوتیک‌ها باکتری‌های مفید روده تحلیل رفته باشند. در این صورت مصرف مکمل‌های پروبیوتیک می‌تواند به بازسازی محیط طبیعی میکروبی روده کمک کند. استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک منجر به تشکیل کلنی‌های مفیدی خواهد شد که مانند محیط باکتریایی طبیعی روده نقش مهمی در سلامتی خواهند داشت.

همچنین به وجود آمدن این کلنی‌ها بر اثر مصرف مکمل‌های پروبیوتیک باعث به وجود آمدن زمان مناسبی برای بازسازی و ترمیم محیط باکتریایی روده خواهد شد. به همین دلیل پزشکان یا متخصصان تغذیه پس از گذشت دوره مصرف طولانی مدت آنتی‌بیوتیک‌ها و کمک به درمان بعضی از انواع مشکلات روده، استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک را تجویز می‌کنند. اما توجه به این نکته ضروری است که زمانی مصرف مکمل‌های پروبیوتیک می‌تواند موثر واقع شود که شرایط به وجود آورنده تحلیل محیط باکتریایی طبیعی روده از بین رفته باشد. در غیر این صورت این مکمل‌ها دارای تاثیر کوتاه مدتی بر روی سلامتی بدن خواهند بود.

مقادیر متفاوتی از میکروارگانیسم‌ها در تمام غذاهایی که در طول روز استفاده می‌شوند وجود دارند. اما نمی‌توان گفت که این غذا‌ها حاوی پروبیوتیک هستند. در حقیقت باید گفت میکرو‌ارگانیسم‌های موجود در فرآورده‌های پروبیوتیک با میکرو‌ارگانیسم‌های موجود در سایر غذاها متفاوت هستند.

اثرات مثبت مصرف محصولات پروبیوتیک

ویژگی فرآورده‌های پروبیوتیک

میکرو‌ارگانیسم‌های موجود در فرآورده‌های حاوی پروبیوتیک در دسته‌بندی پروبیوتیک‌ها قرار دارند و باید گفت که جز فلور میکروبی طبیعی روده انسان محسوب می‌شوند.

پروبیوتیک موجود در این فرآورده‌ها نسبت به اسید معده و نمک‌های صفراوی روده کوچک از خود مقاومت نشان می‌دهند. این پروبیوتیک‌ها باید بتوانند به تعداد کافی، به صورت زنده و فعالبه روده برسند.

از دیگر توانایی‌هایی که این پروبیوتیک‌ها باید دارا باشند، قابلیت تولید ترکیباتی ضد باکتری‌های مضر موجود در بدن است.

ویژگی فرآورده‌های پروبیوتیک

دلایل نازایی در زوجین

میکرو‌ارگانیسم‌های مورد استفاده به عنوان پروبیوتیک

باکتری‌های لاکتوباسیل متداول‌ترین گونه‌ای هستند که در محصولات پروبیوتیک مورد استفاده قرار می‌گیرند. از نکات مهمی که باید به آن توجه شود این است که تقسیم‌بندی میکرو‌ارگانیسم‌های پروبیوتیک در دو دسته با منشا انسانی و حیوانی انجام می‌شود. در حقیقت تنها میکرو‌ارگانیسم‌هایی می‌توانند در تولید محصولات پروبیوتیک مورد استفاده قرار گیرند که دارای منشا انسانی باشند.

غذاهای حاوی پروبیوتیک

برخی از افراد ترجیح می‌دهند به جای استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک به صورت طبیعی و با مصرف مواد غذایی حاوی پروبیوتیک، نیاز بدن خود را در این زمینه برطرف نمایند. در ادامه این مطلب به ارائه لیستی از غذاهای حاوی پروبیوتیک خواهیم پرداخت.

ماست

ماست سنتی از جمله بهترین مواد غذایی حاوی پروبیوتیک محسوب می‌شود. زمانی که قصد خرید ماست پروبیوتیک را دارید بهتر است ماست سنتی، ماست شیر بز یا ماست پروبیوتیک مخصوص را انتخاب کنید. شیر بز سرشار از پروتئین، مواد معدنی و ویتامین بوده و هضم راحتی دارد. همچنین مصرف آن نسبت به شیر گاو کمتر می‌تواند منجر به بروز آلرژی در افراد مختلف شود. مقادیر بالایی از پروبیوتیک‌های بیفودوس، ترموفیلوس و بولگاریکوس در ماست بز یافت می‌شود که البته امکان افزودن پروبیوتیک‌های دیگر هم در این ماست وجود دارد.

با توجه به این‌که تهیه هیچ‌کدام از انواع ماست‌ها به‌صورت یکسان انجام نمی‌شود، حتما باید پیش از خرید، برچسب محتویات تشکیل‌دهنده ماست را به دقت مطالعه کرد. در صورتی که در ترکیب ماست از طعم‌دهنده و شیرین‌کننده‌های مصنوعی و نشاسته استفاده شده باشد، بهتر است از خرید آن صرف‌نظر شود. چون مصرف زیاد چنین موادی می‌تواند برای سلامت بدن مضر باشد. بهتر است تنها ماستی انتخاب و استفاده شود که چنین مواردی در ترکیبات آن وجود نداشته باشد.

ماست

بعضی از انواع شیر‌ها

شیر هم می‌تواند یکی از مواد غذایی حاوی پروبیوتیک باشد. البته در صورتی که با پروبیوتیک غنی شده باشند. برخی از برندهای تولید‌کننده محصولات لبنی، شیر حاوی پروبیوتیک نیز تولید می‌کنند.

با خواندن ترکیبات روی بسته‌بندی شیر می‌توانید از وجود پروبیوتیک‌ها در آن مطلع شوید.

بعضی از انواع پنیرها

برخی از پنیرهای موجود در بازار حاوی پروبیوتیک هستند. این پنیرها نیز مانند برخی از شیرها، با پروبیوتیک غنی شده‌اند. از جمله پنیرهای حاوی پروبیوتیک می‌توان به پنیر لاکتیکی، پنیر موتزارلا، پنیر چدار و پنیر گودا اشاره کرد.

کفیر

کفیر یکی از انواع لبنیات تخمیر شده محسوب می‌شود که دارای ظاهری مشابه ماست است. این ماده لبنی هم با استفاده از شیر بز و شیر گاو قابل تهیه است. تهیه دوغ، ماست و نوشیدنی کفیر، طی فرآیندی خاص و با افزودن قارچ کفیر به شیر و لبنیات دیگر انجام می‌شود. کفیر از پروتئین بالایی برخوردار است و منبع مناسبی از آنتی اکسیدان محسوب می‌شود. برای بهره‌مندی از خواص مفید موجود در کفیر می‌توان آن‌را از لبنیات‌فروشی‌ها تهیه و یا با خرید قارچ کفیر، به راحتی آن را در منزل تولید کرد.

شکلات تلخ

شکلات حاوی پروبیوتیک نیست اما مصرف آن می‌تواند باعث سهولت در جذب پروبیوتیک در بدن شود. PH قوی دستگاه گوارش می‌تواند باعث از بین رفتن باکتری‌های زنده شود و به این شکل این باکتری‌ها قادر به رساندن خود به روده نخواهند بود. اما مصرف شکلات تلخ باعث خواهد شد که این باکتری‌ها از  PH  قوی موجود در دستگاه گوارش در امان بمانند. به همین دلیل در شیر شکلات یا برخی از شکلات‌های دارای کیفیت بالا، از پروبیوتیک‌ها استفاده می‌کنند.

شکلات تلخ

ترشی

حتما برای شما هم جالب است بدانید که ترشی‌های خانگی از جمله ترشی کلم و خیار‌شور دارای پروبیوتیک هستند.

تمپه

تمپه از جمله فرآورده‌های ستی سویا محسوب می‌شود که دارای ظاهری شبیه به کیک و سرشار از پروتئین است. این ماده غذایی به‌دلیل ایجاد شدن از فرآیند تخمیر سویا دارای ارزش غذایی بالایی است. هر چند این ماده غذایی در ایران به ندرت یافت می‌شود.

این نوشته تا چه حد مفید بود؟
[Total: 0 Average: 0]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.