پرورش گل و گیاه بدون خاک

ویرایش شده در by الهام ابراهیمی

شاید شما هم در مورد کشت بدون خاک شنیده باشید و به فکر پرورش گل و گیاه بدون خاک باشید. در این مطلب قصد داریم شما را با این روش آشنا کنیم. با ایده آل مگ همراه باشید:

تاریخچه پرورش گل و گیاه بدون خاک

روش هیدروپونیک یا کشت گیاه بدون نیاز به خاک در قرن چهاردهم ابداع شد اما در قرن نوزدهم این روش رواج یافت و به صورت گسترده در صنعت مورد استفاده قرار گرفت.

نخستین کسانی که از روش هیدروپونیک یا باغبانی بدون خاک استفاده کردند، کشاورزان مصری بودند. با توجه به اینکه در برخی از مناطق مصر خاک مرغوب و حاصلخیزی که برای کشاورزی مناسب باشد، جود نداشت، آن ها در بستر شنی رودخانه ها، شروع به کاشت بعضی سبزیجات کردند. آن ها با حل کردن کود حیوانی در آب توانستند مواد مورد نیاز گیاه را به آن برسانند و برخی از میوه ها مانند خیار و خربزه را پرورش دهند.

بعد از مصر، کشاورزان چین و هند نیز شروع به انجام کشاورزی از طریق این روش کردند. در حال حاضر مزارع زیادی در سراسر دنیا وجود دارد که با سیستم کشت بدون خاک، گیاهان مختلف را پرورش می ‌دهند.

روش هیدروپونیک برای پرورش گیاه

در سیستم های پرورش گیاه سنتی، مواد مورد نیاز گیاه توسط خاک به ریشه می رسد. اما در روش هیدروپونیک مواد عموما به صورت محلول در آب به ریشه گیاه می رسد.

شاید این تصور به وجود آید که در این روش از آب به جای خاک استفاده می شود. اما همیشه اینگونه نیست. اگر خاک را از چرخه کاشت و رشد گیاه حذف کنیم، باید تمامی وظایف خاک مانند نگه داشتن گیاه، آب، عناصرغذایی مورد نیاز و تهویه ی مناسب به روش های دیگری انجام شود.

پرورش گل و گیاه بدون خاک

چه موادی در این روش می تواند جایگزین خاک شود ؟

  • شن و سنگریزه
  • پشم سنگ
  • ماسه
  • آب
  • شلتوک برنج
  • الیاف نارگیل
  • کوکوپیت
  • ورمی کولایت
  • زئولیت
  • پیت ماس
  • خاک اره

تمامی مواد مورد نیاز گیاه چه پر مصرف و چه کم مصرف، از طریق محلول در آب به بستر گیاه فرستاده می شود تا از طریق ریشه ها جذب شود. هر کدام از این انواع بسترها دارای ظرفیت نسبی نگهداری آب هستند که با توجه به نوع گیاه پرورشی باید بستر مناسب را انتخاب کنید.

تهویه مناسب هوا و رسیدن اکسیژن به ریشه گیاه در این سیستم اهمیت زیادی دارد. برای رسیدن به این هدف در روش هیدروپونیک عموما از پمپ های هوادهی برای برقرای جریان هوا استفاده می شود.

ژاپن یکی از کشورهایی است که در کاشت گیاه بدون استفاده از خاک پیشرفت بسیاری کرده است. استفاده از فیلم‌های پلیمری برای کشاورزی در ژاپن ابداع شد و یکی از به روز‌ترین روش‌های کشاورزی است که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرد.

پرورش گل و گیاه بدون خاک

مزایای کاشت گیاه بدون خاک

  • انتشار انواع ویروس و باکتری ها تا حد زیادی کاهش می باید
  • احتیاجی به استفاده از انواع سموم آفت کش در این روش وجود ندارد
  • امکان کشاورزی و پرورش گیاه در هر مکان و شرایطی مهیا می شود
  • کاهش میزان استفاده از آب برای کشاورزی
  • در این روش احتیاجی به شخم و آماده سازی زمین و همچنین ضدعفونی کردن آب آبیاری آن نیست
  • گیاهان سریع تر از شرایط خاک رشد می کنند و می توان محصول بیشتری برداشت کرد
  • عدم نیاز به رعایت تناوب زراعی
  • تولید محصول به صورت یکنواخت

معایب کاشت گیاه بدون خاک

  • هزینه احداث سیستم در ابعاد بزرگ بالا است
  • در پروژه های بزرگ، به پرسنل تحصیل کرده و آموزش دیده نیاز است
  • برای تغذیه گیاه در این روش نیاز به وجود جریان برق است
  • احتمال حضور عوامل بیماری زا، در سیستم بسته از طریق تغذیه مشترک، وجود دارد
  • با توجه به واکنش سریع گیاهان به تغذیه بازبینی هر روز گیاهان اهمیت دارد
  • برای تغذیه گیاه نیاز به کودهای شیمیایی با خلوص بالا است
  • آب مورد نیاز در این سیستم باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشد

پرورش گل و گیاه بدون خاک

پرورش گیاهان زینتی بدون خاک

بسیاری از گیاهان زینتی قابلیت پرورش در آب را دارند که برخی از آن ها در زیر نامبرده می شود:

  • حسن ‌یوسف
  • پنجه ‌کلاغی
  • گیاه آلومینیوم
  • پتوس
  • برگ ‌بیدی
  • بگونیا رکس
  • بنفشه آفریقایی
  • دراسنای برگ قرمز

استفاده از ظرف شیشه ای برای پرورش گیاهان زینتی بدون خاک

شما می توانید ریشه گیاه را در شیشه ای حاوی آب قرار دهید و شاهد رشد و نمو گیاه خود از پشت شیشه باشید. استفاده از ظروف شیشه ای برای پرورش گیاهان زیاد است. ظرف های شیشه ای به محض جذب آلودگی و کثیف شدن خود را نشان می دهند و شما می توانید به راحتی آن را تمیز کنید. همچنین ظروف شیشه ای با شکل های جذاب طراحی و تولید می شوند که می توانید طیف انتخاب وسیعی برای نگهداری گیاه خود داشته باشید. حتی امکان قرار دادن چند گیاه مختلف در یک شیشه نسبتا بزرگ وجود دارد. تجربه نشان داده است رشد گیاهان در شیشه های رنگی بهتر انجام می پذیرد.

پرورش گل و گیاه بدون خاک

انتقال گیاه از محیط خاکی به محیط آبی

اگر می خواهید گیاهتان را از از خاک خارج کنید و آن را در داخل آب پرورش دهید برای حذف قارچ ها و باکتری ها پس از خارج کردن گیاه از خاک، ریشه آن را به آرامی و به گونه ای که آسیب نبیند بشویید. آبی که می خواهید در ظرف بریزید باید کیفیت خوبی داشته باشد. سعی کنید یک شب قبل از انجام این کار آب را در ظرفی بریزید تا بماند و کلر آن خارج شود. دمای آب باید ولرم باشد. در بازه های زمانی مختلف وقتی حس کردید مقداری از آب تبخیر شده، مقدار کمی آب ولرم به ظرف اضافه کنید.

سعی کنید ظرف را پر از آب نکنید. سطح آب نسبت به نوع گیاه و ضخامت ریشه آن باید انتخاب شود، به ‌طوری که جذب هوا از سطح آب به‌ سهولت انجام گیرد. فراموش نکنید که آب گیاه هر چند روز یکبار باید تعویض شود تا از رشد باکتری و جلبک ها جلوگیری شود. در کشت آبی بایستی محلول های غذائی مانند ازت، فسفر، پتاس و مقداری از مواد معدنی دیگر به آب اضافه شود. این مواد را می توان از فروشگاه های ادوات پرورش گیاه تهیه کرد.

نگهداری از گیاهان در محیط آبی احتیاج به صبر و حوصله دارد. فراموش نکنید از زمان قرار دادن گیاه در محیط آبی بین یک تا دو ماه زمان می برد تا گیاه با شرایط جدید وقف پیدا کرده و شروع به رشد کند و برگ های جدید تولید کند.

این نوشته تا چه حد مفید بود؟
[Total: 0 Average: 0]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.