همه چیز درباره تمدن اینکاها ؛ آشنایی با یک قوم باستانی در آمریکای جنوبی

اصالت اینکاها به هندوستان باز می‌گردد. به عبارتی دیگر اینکاها هندیانی بودند که در اواسط هزاره دوم میلادی بر بخش‌های وسیعی از آمریکای جنوبی مسلط شده بودند. بر اساس منابع تاریخی، قوم و امپراطوری اینکا در سال ۱۵۳۲ میلادی ( درست زمانی که اینکاها توسط اسپانیایی‌ها شکست خورده و سرنگون شدند) بر بخش بسیار بزرگی از قاره آمریکای جنوبی حکومت می‌کردند. گستره حکومت آن‌ها در آن زمان در امتداد اقیانوس آرام و کوهستان‌های آند، از مرز شمالی اکوادر امروزی تا رودخانه مائول در مرکز شیلی وسعت داشت.

تاریخ تمدن اینکاها ؛ از آعاز تا پایان

اینکاها در قرن دوزادهم میلادی و در منطقه Cuzco واقع در کشور پرو حکومت خود را تاسیس نمودند. البته فتوحات آن‌ها در اوایل قرن پانزدهم میلادی شروع شده و در طی ۱۰۰ سال، کنترل تمامی جمعیت ساکن در کوهستان‌های آند که بالغ بر ۱۲ میلیون نفر بودند را به دست گرفتند. همانند سایر امپراطوری‌هایی که در کوهستان‌های آند حکومت می‌کردند؛ از اینکاها نیز هیچ سند و پیشینه کتبی به ثبت نرسیده است.

تاریخ امپراطوری اینکاها عمدتا از طریق شنیده‌ها و گفته‌های شفاهی که به صورت نسل به نسل نقل شده؛ ماندگار گشته است. البته پس از تسلط اسپانیایی‌ها بر مناطق تحت کنترل آن‌ها نیز، سندهایی کتبی در ارتباط با تمدن اینکاها نوشته شده و محفوظ شدند. بر اساس شنیده‌های تاریخی، اینکاها اولین بار در یک روستا در ۲۴ کیلومتری شهر Cuzco سکونت داشتند. بنیانگذار این سلسه یعنی ” مانچو کاپاک ” اینکاها را به Cuzco منتقل کرده و این شهر بعد از وی نیز پایتخت این تمدن باقی ماند.

تاریخ اینکاها

اینکاها به تدریج خود را به عنوان یکی از چندین امپراطوری کوچک که در کوهستان‌های آند سکونت داشتند؛ مطرح نموده و حتی تا زمان حکومت امپراطوری چهارم آنان، یعنی ” مایتا کاپاچ ” نیز اینکاها تفاوت زیادی با سایر قوم‌های این منطقه نداشتند. در زمان این پادشاه بود که اینکاها شروع به حمله و غارت روستاها و شهرهای همسایه نموده و کم کم برای آنان باج و خراج تعیین کردند. در زمان امپراطوری بعدی ( Capac Yupanqui ) این قبیله برای اولین بار قلمرو خود را به بیرون از دره‌های اطراف Cuzco گسترش داد. همچنین در زمان امپراطوری Viracocha Inca ، اینکاها با استقرار پاسگاه‌هایی در میان قبایلی که آن‌ها را فتح کرده بودند؛ رسما حکومت خود را بر آن منطقه آغاز نمودند.

اولین تاریخی که می‌توان با اطمینان به آغاز حکومت اینکاها بر منطقه، نسبت داد به سال ۱۴۳۸ میلادی باز می‌گردد. در این سال بود که Pachacuti Inca Yupanqui ، فرزند Viracocha Inca ، تاج و تخت را از برادرش Inca Urcon غصب کرد. در زمان این پادشاه بود که قلمرو قوم اینکا به شکل قابل ملاحظه‌ای گسترش پیدا کرده و آن‌ها شهرها و مناطق بسیار مهمی را فتح نمودند. اینکاها برای شهرهای اطراف مالیاتی تعیین نموده بودند که با خدمات در ارتش، کارهای عمومی یا کار کشاورزی قابل پرداخت بودند.

شکل گیری تمدن اینکاها

از سال ۱۴۷۱ تا ۱۴۹۳ میلادی، امپراطوری یانکا تحت رهبری ” تاپا اینکا یوپانکی ” توانستند قلمرو خود را به جنوبی‌ترین حد خود در مرکز شیلی گسترش داده و آخرین مقاومت‌ها در سواحل جنوبی پرو نیز در هم شکسته شد. با مرگ ” تاپا اینکا یوپانکی ” جدال برای جانشینی وی شروع شده و در نهایت ” Huayna Capac ” توانست رقیبان خود را شکست دهد. وی تا سال ۱۵۲۵ میلادی بر قوم یانکا و مناطق تحت کنترلشان حکومت کرد.

با مرگ ” Huayna Capac ” در سال ۱۵۲۵ میلادی، مبارزات دیگری برای جانشینی او در میان اینکاها شروع شدند که تا سال ۱۵۳۲ نیز ادامه داشتند. در نهایت و با رسیدن اسپانیا به پرو در سال ۱۵۳۵، حکومت قوم اینکا برای همیشه به پایان رسید.

زندگی در تمدن اینکاها 

جامعه اینکا کاملا طبقه بندی شده بود. امپراتور با کمک یک بوروکراسی اشرافی حکومت می‌کرد و با کنترل‌های سخت و اغلب سرکوبگرانه، اقتدار را اجرا می‌کرد. از نظر فناوری و معماری نیز این قوم بسیار پیشرفته بودند؛ البته اکثر تاریخ شناسان معتقدند که معماری آن‌ها متعلق به خودشان نبود و از تمدن‌هایی که در آن زمان بر کوهستان‌های آند حکومت می‌کردند؛ گرفته شده و به سرقت رفته بود.

سیستم‌های آبیاری، کاخ‌ها، معابد و استحکامات اینکاها هنوز هم در سراسر کوهستان‌های آند، قابل مشاهده هستند. اقتصاد این قوم کاملا بر کشاروزی مبتنی بود. عمده محصولاتی که اینکاها به تولید آن‌ها می‌پرداختند؛ عبارت بودند از: ذرت، سیب زمینی سفید و شیرین، کدو، گوجه فرنگی، بادام زمینی ، فلفل دلمه‌ای، کوکا، کاساوا و پنبه. آن‌ها همچنین به پرورش حیواناتی نظیر خوکچه هندی، اردک، آلپکا و سگ نیز می‌پرداختند.

زندگی اینکاها در کوهستان های آند

در تمدن اینکاها، لباس‌ها از پشم و پنبه بافته می‌شدند و خانه‌ها تماما سنگی و گلی بودند. می‌توان ادعا کرد که هر پسری که در میان قوم اینکا به دنیا می‌آمد؛ حتما یک روز کشاورز می‌شد. هر کس مسئول تولید غذای خود بود و همانطور که قابل پیش بینی است؛ بهترین راه برای اینکار، کشاورزی و تولید محصولات باغی بود.

تمدن اینکا شبکه‌ای گسترده از جاده‌ها را در سراسر این امپراطوری ایجاد کرد. دو جاده اصلی در امپراطوری اینکاها وجود داشتند که هر دو نیز از شمال به جنوب بودند. اولی در امتداد ساحل و به طول ۳۶۰۰ کیلومتر گسترش یافته بود. در حالی که جاده دوم در کنار کوهستان آند و همراه با تعداد بسیار زیادی از راه‌های فرعی ساخته شده و مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این جاده‌ها تعداد زیادی از تونل‌های کوتاه سنگی و پل‌های معلق ساخته شده از چوب درخت انگور قرار داشتند. می‌توان گفت همین شبکه منظم حمل و نقل جاده‌ای، تسخیر امپراطوری اینکاها را برای اسپانیایی‌ها آسان‌تر نمود.

آئین‌های مذهبی و فرهنگی تمدن اینکاها ترکیبی از طلسم‌ها، همزادگرایی و پرستش خدایان طبیعی بود. ” pantheon ” خدای خورشید بود؛ ” Viracocha  ” خدای خالق و قهرمان و ” Apu Illapu ” به عنوان خدای باران شناخته و پرستش می‌شد. در زمان تمدن اینکاها، آئین‌های مذهبی به صورت بسیار منظم و سازمان یافته‌ای اجرا می‌شدند. برای سایر قبیله‌هایی که تحت حکومت اینکا بودند؛ پرستش خدای خورشید و شرکت در مراسمات مذهبی اجباری بود؛ اما آن‌ها این حق را داشتند که خدایان خود را نیز پرستش کنند.

خدای خورشید در اینکاها

به طور کلی آیین‌های اینکا شامل اشکال پیچیده‌ای از الوهیت و فداکاری انسان‌ها و حیوانات بود. تمامی سنت‌های فرهنگی و دینی تمدن اینکاها بعدها و به خاطر مبارزه اسپانیایی‌ها با بت پرستی و خرافات، نابود شده و امروز هیچ اثری از آن‌ها موجود نمی‌باشد.

نوادگان قوم اینکا اکنون کجا هستند ؟ 

باقیمانده‌های اینکاها احتمالا امروزه دهقان‌های کواچی زبان آند هستند که ۴۵ درصد از جمعیت کشور پرو را تشکیل می‌دهند. این افراد گله داری و زراعت را با فناوری‌های ساده و سنتی ترکیب کرده‌اند و معمولا در سه قالب در حال زندگی هستند: دسته‌ای در داخل مزارع خود سکونت دارند؛ عده‌ای به تشکیل روستاها در کنار مزرعه‌ها پرداخته‌اند و بعضی از آن‌ها نیز با الگویی ترکیب شده از این دو زندگی می‌کنند. شهرها به هم گره خورده و جوامع با هم مخلوط شده‌اند. ازدواج‌ها در میان بازماندگان امروزی تمدن اینکاها معمولا در میان همدیگر اتفاق می‌افتند و غریبه‌ها به ندرت پذیرفته می‌شوند.

بازماندگان اینکاها

اینکاهای امروزی نیز همانند نیاکان خود، اقتصادشان را بر پایه کشاورزی بها نهاده‌اند . آن‌ها محصولات کشاورزی را با همکاری همدیگر تولید می‌کنند. دین آن‌ها نوعی کاتولیک رومی است که با برخی از خرافه‌ها و خدایان طبیعی ترکیب می‌شود.

شهر ماچوپیچو ، یادگار جاودانه تمدن اینکاها

قوم اینکا قبل از آنکه برای همیشه توسط اسپانیا از صفحه روزگار محو شود؛ یک یادگار تاریخی از خود بر جای گذاشت : شهر ماچوپیچو بر فراز کوه‌های آند ! بقایای این شهر باستانی امروزه در کشور پرو قرار دارند و در سال ۲۰۰۷ به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جهان، انتخاب و به رسمیت شناخته شد. یک قرن بعد از احداث این شهر توسط امپراطوری اینکا، اسپانیایی‌ها این سرزمین را فتح کرده و البته هرگز به وجود این شهر پی نبردند. چند قرن بعد از این اتفاق بود که ماچوپیچو توسط یک باستان شناس آمریکایی  کشف شد.

شهر ماچوپیچو

در سال ۱۴۸۰ میلادی، امپراطوری اینکا برای در امان ماندن خاندان سلطنتی، اقدام به ساخت یک شهر بر فراز کوه‌های آند نمود؛ آن‌هم در زمانی که تمامی شهرها در کنار رودخانه‌ها یا در دامنه کوه‌ها بنا می‌شدند! این شهر ۸۰ کیلومتر با پایتخت اینکاها یعنی شهر Cuzco فاصله داشت. بعد از نابودی امپراطوری اینکا، این شهر در میان جنگل‌ها و درختان انبوه اطراف ناپدید شد و با گذشت زمان کم کم همه آن را فراموش کردند. راز ماچوپیجو تا اوایل قرن ۱۹ میلادی پنهان ماند تا آنکه بالاخره یک باستان شناس آمریکایی از وجود این شهر مرموز و گمشده پرده برداشت!

Hiram Bingham که مشغول تحقیق بر روی یک شهر تاریخی به نام ویکتوس بود؛ به طور اتفاقی و با کمک محلی‎های آن منطقه موفق شد به ماچوپیچو راه یابد. او بعد‌ها این شهر را ” شهر گمشده اینکاها نامید”. ماچوپیچو در سال ۱۹۸۳ میلادی به عنوان میراث جهانی یونسکو‌‌، به ثبت رسید.

امروزه خرابه‌های این شهر به عنوان یکی از برترین جاذبه‌های گردشگری در سراسر جهان شناخته شده و سالیانه گردشگران بسیار زیادی از آن دیدن می‌کنند. معبد خورشید که بر اساس حدس و گمان‌های باستان شناسان، در نزدیکی محل سکونت خاندان سلطنتی ساخته شده است؛ مهم‌ترین جاذبه گردشگری این شهر پر رمز و راز به شمار می‌رود.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code