PCT در آزمایش خون چیست + تفسیرآزمایش PCT

آیا می‌دانستید تست PCT که یکی از انواع آزمایش خون است، گاهی می‌تواند جان افراد بیمار را نجات دهد؟ این آزمایش ساده در صورتی که به موقع انجام شود، می‌تواند عوامل تهدید کننده زندگی را شناسایی کند. PCT در آزمایش خون که مخفف عبارت “Procalcitonin Blood Test” است، به آزمایشی اطلاق می‌شود که در صورت مشکوک بودن فرد به بیماری سپسیس (عفونت سیستماتیک شدید که می‌تواند منجر به مرگ شود) انجام می‌گیرد.

تست PCT که یکی از علائم اختصاری آزمایش خون محسوب می‌شود، در حال حاضر و در سراسر جهان، به صورت گسترده برای تشخیص و ارزیابی پاسخ التهابی سیستمیک به کار می‌رود.

در این مقاله از مجله اینترنتی ایده آل مگ قصد داریم از صفر تا ۱۰۰ آزمایش خون PCT را بررسی کرده و نتایج آن را تفسیر کنیم. اگر دوست دارید برگه آزمایش خود را در خانه و بدون کمک پزشک بخوانید، تا پایان با ما همراه باشید.

PCT چیبست؟

از بین جدیدترین روش های تشخیص بیماری سپسیس، تست PCT بالاترین صحت را در تشخیص درست دارد.  نسبت و اندازه PCT در طی ۶ تا ۱۲ ساعت پس از حمله عفونی با عوارض سیستمیک افزایش می‌یابد. اندازه گیری PCT برای تشخیص دقیق و سریع در بیمارانی که مشکوک به بیماری سپسیس و پاسخ التهابی سیستمیک هستند توصیه شده است.

آزمایش pct چیست؟

قبل از هرچیز باید بدانیم که PCT در آزمایش خون، برای اندازه گیری “Procalcitonin” یا پروكالسیتونین به کار می‌رود:

پروكالسیتونین نوعی peptide (یک پلیمر کوچک که از ترکیب اسیدهای آمینه با همدیگر به وجود می‌آید) محسوب می‌شود که در بدن انسان تولید شده و نشانگر وجود بیماری سپسیس (sepsis) است. در افراد سالم، بسیار بعید است که این فاکتور افزایش یابد؛ اما اگر فرد دچار عفونت گسترده باکتریایی باشد ممکن است PCT در افزایش خون، مقدار بالایی را نشان دهد.

تست PCT یک عفونت مشخص را تشخیص نمی‌دهد؛ بلکه تعیین کننده عفونت گسترده سیستماتیک است. به همین دلیل، اگر جواب این تست مثبت باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری از جمله شمارش کامل خون (CBC) را برای بیمار تجویز کند.

برای درک بهتر آزمایش خون PCT بهتر است ابتدا با بیماری خطرناک و کشنده سپسیس بیشتر آشنا شویم:

بیماری سپسیس چیست؟

Sepsis یک واکنش شدید بدن در برابر عفونت باکتریایی است. این بیماری خطرناک زمانی بروز می‌کند که عفونت به صورت زنجیره‌ای در بدن شما در حال گسترش یافتن باشد. در صورتی که اقدامات درمانی در مقابل سپسیس در اسرع وقت و زمان مناسب انجام نگیرند، این بیماری به سرعت منجر به آسیب بافتی، نارسایی عضو و مرگ می‌شود.

بیماری سپسیس چیست؟

تقریبا تمامی عفونت‌ها می‌توانند در صورت گسترش، منجر به بیماری سپسیس شوند . با این‌حال، عفونت‌هایی که در نهایت باعث ابتلای فرد به Sepsis می‌شوند، معمولا در ریه، مجاری ادراری، پوست و دستگاه گوارش شروع می‌شوند. اگرچه این بیماری اغلب بر اثر عفونت‌های باکتریایی به وجود می‌آید، اما ویروس‌هایی مانند آنفولانزا و یا کووید۱۹ نیز می‌توانند باعث شکل گیری سپسیس شوند.

بیماری سپسیس تقریبا در تمامی افراد می‌تواند خطرناک بوده و منجر به مرگ شود. با این وجود، این بیماری در افراد زیر، خطر بیشتری ایجاد می‌کند:

  • افراد بالای ۶۵ سال
  • افرادی که به بیماری‌های مزمنی مانند سرطان، دیابت، بیماری‌های ریوی و کلیوی مبتلا هستند
  • افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
  • نوزادانی که کمتر از یک سال سن دارند

افرادی که به بیماری سپسیس دچار می‌شوند، ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنند:

  • فشار خون پایین یا ضربان قلب بالا
  • تب و لرز شدید
  • سرگیجه
  • تنگی نفس
  • احساس درد شدید در نقاط مختلف بدن
  • تعریق زیاد و نرمی پوست

در صورتی که پزشک به وجود عفونت شدید در بدن مشکوک شود، با انجام تست PCT ابتلای شما به بیماری Sepsis را بررسی خواهد کرد.

آزمایش PCT چیست؟

در برخی موارد، از تست PCT برای تشخیص اختلاف بین عفونت موضعی شدید و عفونت سیستمیك استفاده می‌شود. نمونه‌هایی از عفونت موضعی شامل ذات الریه ، آبسه دندان یا عفونت دستگاه ادراری (UTI) است. در حالی که سپسیس یک عفونت سیستمیک است که وارد جریان خون شده و به تمام مناطق بدن منتقل می‌شود.

آزمایش خون pct

علاوه بر اهمیت PCT در تشخیص سپسیس، این بیومارکر در بررسی روند و شدت پاسخ التهابی سیستمیک نیز مفید است. تغییرات روزانه میزان PCT در پلاسما، می‌تواند نشانگر روند بیماری و پیش آگاهی برای بیماران مبتلا به سپسیس باشد. ادامه داشتن میزان بالای PCT نشانه خوبی برای بیمار نیست و نشانگر نقص درمان یا عدم پاکسازی عفونت است.

پلاسمای PCT معمولا عمری در حدود ۲۵ تا ۳۰ ساعت دارد. در افراد سالم، غلظت PCT معمولا کمتر از ۰.۰۵ نانوگرم در میلی لیتر است، اما غلظت آن می تواند تا ۱۰۰۰ نانوگرم در میلی لیتر در بیماران مبتلا به سپسیس، سپسیس شدید یا شوک سپتیک افزایش یابد. سطوح PCT در افراد سالم، پایینتر از حد تشخیص است.

تفسیر آزمایش PCT خون

جواب تست PCT خون بهتر است حتما توسط پزشک متخصص بررسی و تفسیر شود. با این‌حال، نتایج این آزمایش معمولا شامل موارد زیر است:

مقدار PCT در برگه آزمایش خون وضعیت
۰ تا ۰.۰۵ میکروگرم در یک لیتر خون نرمال و بدون خطر
کمتر از ۰.۵ میکروگرم در یک لیتر خون خطر کم ابتلا به بیماری سپسیس
۰.۵ تا ۲ میکروگرم در یک لیت خون احتمال ابتلای بیمار به سپسیس در حد متوسط است
۲ تا ۱۰ میکروگرم در یک لیتر خون بیمار به احتمال زیاد به بیماری سپسیس مبتلا شده است
بیشتر از ۱۰ میکروگرم در یک لیتر خون ابتلای بیمار به بیماری سپسیس شدید، قطعی است

از سال ۱۹۹۳ هنگامی که سطح بالای آن در بیماران مبتلا به عفونت باکتریایی یافت شد، PCT یک پروتئین مهم در تشخیص و تشخیص افتراقی بیماری‌های التهابی بود. PCT یک ابزار مفید است که می‌تواند در تشخیص سپسیس کمک کند.

تشخیص سپسیس بر اساس PCT

از نتایج PCT در آزمایش خون می‌توان برای تشخیص ویروسی و یا باکتریایی بودن عفونت نیز استفاده کرد:

اگر بیمار علائم عفونت شدید را داشته باشد، اما سطح PCT آن پایین باشد، نشان دهنده عفونت ویروسی است. در نتیجه پزشک از تزریق بی دلیل آنتی بیوتیک جلوگیری خواهد کرد. (آنتی بیوتک‌ها برای رفع عفونت باکتریایی موثر بوده و تاثیری بر روی نوع ویروسی آن ندارند.

بر اساس آنچه که در رابطه با آزمایش PCT در وب سایت medlineplus می‌خوانیم:

تست PCT به طور دقیق نمی‌تواند تعیین کننده نوع عفونتی باشد که بدن با آن درگیر است. بنابراین در صورت مثبت بودن نتیجه این آزمایش، پزشک ممکن است برای بررسی دقیق‌تر، آزمایشات دیگری را نیز تجویز کند. PCT در آزمایش خون می‌تواند به پزشک کمک کند که زمان شروع درمان را برای جلوگیری از گسترش بیماری سپسیس تعیین نماید.

بالا بودن PCT

در نظر داشته باشید که علاوه بر سپسیس، دلایل دیگری نیز وجود دارند که ممکن است منجر به افزایش سطح PCT در بدن فرد شوند. به عنوان مثال، پروكالسیتونین در بدن نوزادان تازه متولد شده، به صورت طبیعی زیاد است.

از جمله دیگر مواردی که می‌توانند منجر به بالا بودن PCT در آزمایش خون شوند، می‌توان به جراحات شدید و یا داروهای ضد سرطان اشاره کرد.

به طور کلی، هر عاملی که منجر به کاهش سطح اکسیژن در بدن شود، می‌تواند مقدار PCT را افزایش دهد. حتی در صورتی که هیچ عفونتی در بدن شما وجود نداشته باشد، باز هم بیماری‌هایی مانند آسم، ذات‌الریه و ایست قلبی می‌توانند مقدار پروكالسیتونین را در بالا ببرند.

با توجه به موارد گفته شده، بالا بودن مقدار PCT در آزمایش خون، به تنهایی نمی‌تواند نشان دهنده وجود عفونت شدید و در نهایت ابتلای بیماری به Sepsis باشد. برای تشخیص قطعی، نیاز به آزمایش‌های دیگری است که پزشک ممکن است آن‌ها را بعد از قطعی شدن بالا بودن پروكالسیتونین تجویز کند.

پایین بودن PCT

آزمایش PCT ممکن است در مراحل اولیه، مقدار  پایین پروكالسیتونین را تشخیص دهد؛ اما بعد از گذشت چند ساعت و یا چند روز، این مقدار افزایش خواهد یافت.

در مقابل نیز ممکن است فرد در مراحل اولیه، دارای PCT بالایی باشد، اما هیچ علائمی نداشته باشد. به طور کلی، سپسیس زمانی خود را نشان می‌دهد که عفونت شروع به تحت تاثیر قرار دادن ارگان‌های مختلف بدن نماید.

کلام آخر

آزمایش PCT به تنهایی تنها احتمال وجود عفونت را پیش‌بینی می‌کند؛ به همین دلیل از آن به عنوان یک راهنما برای تشخیص استفاده می‌کنند و نه یک گزینه برای نظر قطعی! پزشک هرگز نمی‌تواند بر اساس نتایج PCT در آزمایش خون اقدام به تجویز دارو و یا روش درمانی نماید.

فراموش نکنید که ارزش آزمایش PCT زمانی بیشتنر مشخص می‌شود که بدانیم شروع درمان سریع‌تر (حتی برای چند ساعت زودتر) می‌تواند فرد مبتلا به عفونت شدید را از مرگ نجات دهد.

امیدواریم این مقاله مورد توجه شما عزیزان قرار گرفته باشد. لطفا سوالات خود را در زمینه آزمایش PCT در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا در اولین فرصت، پاسخگوی شما باشیم.

pct در آزمایش خون نشانه چیست؟

فاکتور pct که در برگه آزمایش خون مشاهده می‌شود، بیانگر وجود عفونت شدید در بدن فرد و در نهایت ابتلای او به بیماری سپسیس است.

pct بالا در آزمایش خون نشانه چیست؟

بالا بودن pct ممکن است نشان دهنده بیماری سپسیس باشد، اما عوامل دیگری مانند داروهای سرطان و یا جراحات شدید نیز می‌توانند این فاکتور را در آزمایش خون بالا ببرند.

pct در آزمایش خون مخفف چیست؟

pct مخفف عبارت “Procalcitonin test” بوده و نشانگر مقدار پلیمر پروکالستونین در بدن فرد است.

علت پایین بودن پی سی تی خون چیست؟

در صورتی که مقدار پی سی تی در یک آزمایش پایین باشد، نشان دهنده نرمال بودن وضعیت بدن فرد متقاضی است و به این معنیست که احتمالا وی به عفونت مبتلا نیست.

منبع cdc.gov verywellhealth
ممکن است شما دوست داشته باشید
4 نظرات
  1. مريم می گوید

    سلام وقتتون بخير ، در آزمايش خون بنده ميزان pct ٠/١ را نشان مي دهد آيا ميزان بالايي است؟؟؟

  2. نیلی می گوید

    pct 0/20 نرمال ؟؟

  3. سپیده می گوید

    سلام مقدار pct در ازمایش من ۰/۱۸۴نشون میده نرماله؟

    1. خسروی می گوید

      سلام دوست عزیز . شما با احتمال بسیار کمی ممکن است به نوع خفیفی از سپسیس مبتلا شده باشید. اما برای اطمینان بیشتر با پزشک مشورت کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code