MCV در آزمایش خون

گلبول‌های قرمز، یکی از سلول‌های مهم خونی هستند که وظیفه اصلی آن‌ها انتقال گازهای تنفسی است. پزشکان برای بررسی طبیعی بودن وضعیت این سلول‌ها از آزمایش‌های مختلفی استفاده می‌کنند که یکی از آن‌ها آزمایش خون MCV است.

گلبول‌های قرمز در صورتی می‌توانند وظایف خود را به خوبی انجام دهند که در وضعیت طبیعی و سالم باشند. یکی از معیارهای سلامت این گلبول‌ها اندازه آن‌هاست. گلبول‌های خیلی بزرگ یا خیلی کوچک نمی‌توانند وظایف حیاتی‌شان را انجام دهند.

MCV مقدار متوسط حجم گلبول‌های قرمز خون یا میانگین حجم گلبول‌های قرمز خون را نشان می‌دهد. پزشکان از ام سی وی برای بررسی مشکلاتی چون کمبود ویتامین‌های گروه B و کم‌خونی استفاده می‌کنند.

اگر این علامت اختصاری در برگه آزمایش خون شما وجود دارد و به دنبال اطلاعات بیشتری از MCV هستید، با ایده آل مگ همراه باشید.

آزمایش خون MCV چیست؟

MCV مخفف عبارت Mean Corpuscular Volume به معنی حجم متوسط گلبول است. این نماد یکی از علامت‌های اختصاری مهم در بخش CBC در آزمایش خون است. CBC که به آن شمارش کامل خون می‌گویند وضعیت سلامتی و طبیعی بودن خون را بررسی می‌کند.

همان‌طور که گفتیم MCV که به صورت M.C.V هم ممکن است نشان داده شود، میانگین حجم گلبول‌های قرمز خون را تعیین می‌کند. MCV بالا نشان می‌دهد که گلبول‌های قرمز خون شما از حد طبیعی بزرگ‌تر هستند؛ در مقابل مقدار پایین‌تر، زمانی ثبت می‌شود که گلبول‌های خون کوچک‌تر از حد طبیعی باشند.

آزمایش MCV برای چه کاری استفاده می‌شود؟

هدف از انجام این آزمایش بررسی علت برخی مشکلات سلامتی و خونی بدن است.

پزشکان معمولا به دلایل زیر آزمایش ام.سی.وی را تجویز می‌کنند:

  • دست و پای سرد
  • سبکی سر
  • خونریزی غیرعادی
  • کبودی غیرعادی
  • خستگی بدون دلیل
  • رنگ پریدگی

این آزمایش برای بررسی تشخیص مشکلات گلبول‌های سفید و پلاکت‌های خون استفاده می‌شود. اگر فردی دچار کم‌خونی باشد، پزشک معمولا آزمایش MCV را برای تعیین نوع و دلیل این مشکل او تجویز می‌کند.

آزمایش خون ام سی وی چگونه انجام می‌شود؟

برای انجام این تست نیاز به آمادگی خاصی مثل ناشتا بودن نیست و شما می‌توانید هر زمان از روز برای انجام آن به آزمایشگاه بروید؛ اما معمولا پزشکان، انجام آزمایش‌های مختلفی را به طور همزمان توصیه می‌کنند؛ به همین دلیل باید قبل از انجام تست از پزشک خود در مورد شرایط انجام آزمایش خون، سوال کنید.

نحوه گرفتن نمونه خون

تهیه نمونه خون برای آزمایش ام سی وی

برای بررسی آزمایش MCV نیاز به یک نمونه خون است. این نمونه خون از سیاهرگ بازوی شما گرفته می‌شود. برای انجام این کار ابتدا یک کش به بالای بازوی شما بسته می‌شود تا خون در رگ‌های دست شما جمع شود. 

این کار به شخص نمونه‌گیر کمک می‌کند تا رگ‌های شما را بهتر ببیند. بعد از این کار مسئول نمونه‌گیری، رگ مناسب را انتخاب و محل آن را ضدعفونی می‌کند. بعد از ضدعفونی کردن، با استفاده از یک سرنگ مقداری خون از سیاهرگ بازوی شما خارج می‌کند. 

بعد از تمام شدن نمونه‌گیری تا دو دقیقه، محل سرنگ را فشار دهید تا خون بند بیاید. بعد از آن مسئول نمونه‌گیری یک چسب زخم به شما می‌دهد تا روی جای سرنگ بزنید.

نمونه خون گرفته شده به آزمایشگاه منتقل می‌شود تا آزمایش‌های خواسته شده بر روی آن انجام شوند.

خطرات انجام آزمایش خون

خون‌گیری معمولا خطری ندارد؛ اما در موارد خاصی ممکن است، مشکلاتی ایجاد شود. این مشکلات عبارتند از:

  • خونریزی ناحیه نمونه‌گیری: در برخی افراد که داروهای ضدانعقاد خون مصرف می‌کنند یا بیماری هموفیلی دارند، یک خون‌گیری ساده ممکن است به یک خونریزی غیرقابل کنترل تبدیل شود. اگر داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کنید یا هموفیلی دارید باید این موضوع را حتما به مسئول آزمایشگاه بگویید.
  • کبودی: کبودی کوچک در ناحیه خون‌گیری عادی است و بعد از چند روز از بین می‌رود؛ اما در صورت کبودی وسیع و دردناک باید حتما به پزشک مراجعه کرد.

آزمایش‌های مکمل

از آزمایش خون MCV نمی‌توان به تنهایی برای تشخیص بیماری‌ها استفاده کرد. M.C.V باید در کنار سایر فاکتورهای بخش CBC بررسی و تفسیر شود؛ مثلا کم‌خونی ناشی از فقر آهن و تالاسمی هر دو مقدار M.C.V پایین‌تر از حد طبیعی را نشان می‌دهند؛ اما مقدار MCHC در فقر آهن پایین و در تالاسمی طبیعی است.

آزمایش خون MCV

فاکتورهای مهم در تفسیر این بخش از آزمایش خون عبارتند از؛

  • MCHC: غلظت متوسط هموگلوبین در گلبول‌های قرمز خون را نشان می‌دهد؛ در واقع چگالی هموگلوبین را در این سلول‌های خونی تعیین می‌کند.
  • MCH در آزمایش خون: میانگین غلظت هموگلوبین در یک سلول گلبول قرمز است.
  • RBC در آزمایش خون: تعداد گلبول‌های قرمز خون در هر میکرولیتر خون است.
  • Hematocrit: درصد گلبول‌های قرمز را در حجم خون نشان می‌دهد.
  • مقدار آهن: مقدار آهن موجود در خون را نشان می‌دهد.
Retic در آزمایش خون چیست؟ تست شمارش رتیکولوسیت
بخوانید

چه عواملی باعث ایجاد نتایج کاذب می‌شود؟

شرایط مختلفی می‌تواند بر نتایج آزمایش خون MCV تاثیر بگذارند و باعث شوند که نتیجه کاذبی بدست آید. از جمله این شرایط:

  1. تزریق خون: در افرادی که به تازگی خون دریافت کرده‌اند مقدار فاکتور M.C.V نشان‌دهنده میانگین حجم گلبول‌های قرمز خود فرد به همراه نمونه خون دریافت شده است. برای بررسی این فاکتور باید آزمایش قبل از تزریق خون انجام شود. اگر به تازگی خون تزریق کرده‌اید، حتما به پزشک خون یا مسئول آزمایشگاه اطلاع دهید.
  2. ایجاد لخته: بیماری‌هایی مثل آمیلوپیدوز (رسوب روتئین در بافت و اندام‌ها) باعث ایجاد لخته می‌شوند. لخته‌ها باعث می‌شوند که ام سی وی بزرگتر از حد طبیعی اندازه‌گیری شود.
  3. قند خون بالا: قند خون بالا باعث تورم گلبول‌های قرمز خون می‌شود.
  4. کم‌خونی مختلط: اگر فردی بیش از یک نوع کم خونی داشته باشد ممکن است مقدار MCV او به درستی وضعیت سلامتی‌اش را نشان ندهد؛ به عنوان مثال در کم‌خونی فقر آهن، مقدار ام.سی.وی کم و در کم‌خونی ناشی از کمبود اسید فولیک مقدار آن بالا می‌رود. در فردی که هر دو مشکل را دارد، امکان طبیعی بودن مقدار این فاکتور وجود دارد.
اگر به تازگی خون تزریق کرده‌اید، بیماری خونی خاصی دارید یا دارو مصرف می‌کنید، قبل از انجام آزمایش این موارد را به پزشک یا مسئول آزمایشگاه اطلاع دهید.

تفسیر نتایج آزمایش خون M.C.V چگونه است؟

مقدار طبیعی MCV باید در محدوده ۸۰ تا ۹۶ فمولیتر در هر سلول باشد. (فمولیتر: یک میکرومترمکعب است که با نماد fl نشان داده می‌شود.

تفسیر نتایج آزمایش خون

اگر مقدار این فاکتور در برگه آزمایش خون شما کمتر از ۸۰ باشد، MCV پایین و اگر بیشتر از ۹۶ باشد، MCV بالا است. هر یک از این وضعیت‌ها می‌تواند وجود کمبود یا بیماری را در شما نشان دهد.

MCV بالا و دلایل آن

افزایش MCV در آزمایش خون به نام ماکروستوز هم شناخته می‌شود و می‌تواند نشان‌دهنده یکی از مشکلات زیر یاشد:

  • کمبود ویتامین B12
  • کمبود فولات
  • مشکلات کبدی
  • کم‌کار تیروئید
  • برخی از انواع کم‌خونی‌های همولیتیک (کم‌خونی ناشی از نوعی بیماری خودایمنی که در آن گلبول‌های سالم خون توسط سیستم ایمنی از بین می‌روند.)
  • بیماری آگلوتینین سرد (نوعی کم‌خونی نادر)
  • پیش‌لوسمی
  • کم‌خونی آپلاستیک
  • ماکروسیتوز خوش‌خیم خانوادگی
  • سطح اکسیژن کم در خون
  • مسمومیت با مونوکسید کربن

مقدار ام سی وی بالاتر از ۱۲۵ در مشکلاتی مثل کمبود شدید ویتامین B12، کمبود فولات و آگلوتینین سرد بیشتر دیده می‌شود.

به طور معمول با افزایش سن مقدار ام سی وی در آزمایش خون افزایش می‌یابد؛ اما این افزایش نشان‌دهنده بیماری خاصی نیست. این موضوع در ۳۰ درصد از بزرگسالان مشاهده می‌شود.

آزمایش خون MCV پایین و دلایل آن

به وضعیتی که در آن MCV پایین‌تر از حد طبیعی باشد میکروسیتوز می‌گویند. دلایل مختلفی برای میکروسیتوز وجود دارد، از جمله:

  • کم‌خونی ناشی از فقر آهن
  • تالاسمی
  • کم‌خونی مزمن
  • کم‌خونی سیدروبلاست (وجود گلبول‌های قرمز نابالغ و ناقص در خون)
  • مسمومیت با سرب
  • اسفروسیتوز (یک بیماری ژنتیکی که باعث تغییر شکل گلبول‌های قرمز می‎شود)
پزشکان مقدار ام سی وی کمتر از ۷۰ را به عنوان میکروسیتوز شدید می‌شناسند و دلیل آن را بیشتر کم‌خونی ناشی از فقر آهن یا تالاسمی می‌دانند.

تفسیر نتایج MCHC و MCV در کم‌خونی

همان‌طور که گفتیم مقدارر M.C.V باید همراه با سایر فاکتورهای خونی بخش CBC تفسیر شود. در تفسیر این فاکتور موارد زیر پیش می‌اید؛

  1. ام.سی.وی پایین و MCHC پایین: کم‌خونی ناشی از فقر آهن
  2. MCV پایین و MCHC نرمال: تالاسمی
  3. ام سی وی بالا و MCHC نرمال: کمبود ویتامین B12

تفسیر نتایج آزمایش خون MCV در کودکان و نوزادان

با افزایش سن مقدار MCV به طور طبیعی افزایش می‌یابد به همین دلیل مقدار نرمال ام سی وی در آزمایش نوزادان و کودکان با بزرگسالان فرق دارد. در جدول زیر محدوده نرمال این فاکتور خونی در کودکان و نوزادان را می‌بینید.

محدوده سنیمقدار طبیعی MCV در آزمایش خون (fl)
زیر یک سال۷۱ تا ۸۸
۲ تا ۳ سال۶۴ تا ۸۹
۴ تا ۶ سال۶۷ تا ۹۱
۷ تا ۱۰ سال۷۲ تا ۹۱
۱۱ تا ۱۴ سال۷۱ تا ۹۵
۱۵ تا ۱۸ سال ۷۱ تا ۹۶
PT در آزمایش خون چیست؟ بررسی لخته شدن خون
بخوانید

نحوه افزایش گلبول های قرمز خون MCV

هر گلبول قرمز در خون ما بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ روز زنده است. بعد از این مدت به دلیل کاهش کارایی‌شان، بدن آن‌ها را از بین می‌برد و مغز استخوان دوباره گلبول‌های قرمز جدید تولید و وارد خون می‌کند. با توجه به این توضیحات اگر مغز استخوان مواد مورد نیاز برای ساخت گلبول‌ها را نداشته باشد، تعداد کمتری از آن‌ها را تولید، می‌کند.

برای جبران کمبود گلبول‌های قرمز، کم‌خونی و MCV پایین در آزمایش خون، می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

  • مصرف آهن: هموگلوبین گلبول‌های قرمز خون در ساختار خون مولکول‌های به نام هم دارد. در ساختار هر مولکول هم، ۴ اتم آهن وجود دارد؛ به همین دلیل وجود آهن در بدن برای تولید گلبول‌های قرمز خون ضروری است.
  • مصرف مس: این ماده باعث می‌شود که سلول‌های خون‌ساز بتوانند از آهن استفاده کنند؛ بنابراین کاهش آن باعث کم‌ شدن تولید گلبول‌های قرمز خون می‌شود.
  • مصرف مکمل‌های حاوی روی: در ایران اکثر کم‌خونی ناشی از آهن همراه با کاهش غلظت روی بدن است. این موضوع اهمیت مصرف مکمل‌های حاوی روی را نشان می‌دهد.
  • ترک سیگار: با مصرف سیگار، مقدار اکسیژن خون کم می‌شود و درنتیجه آن خون به خوبی در بدن گردش نمی‌کند. با مصرف سیگار رگ‌های خونی تنگ‌تر می‌شوند. رگ‌های باریک‌تر باعث کاهش عمر مفید گلبول‌های قرمز خون می‌شود.
  • ورزش کردن: به طور کلی ورزش باعث سلامت عمومی بدن می‌شود، گردش خون را بهبود می‌دهد و باعث می‌شود بدن بهتر از اکسیژن موجود در خون استفاده کند.

نحوه پایین آوردن MCV بالا در آزمایش خون

اگر مقدار MCV در آزمایش خون شما بالاست، پزشک معالج شما ابتدا باید دلیل وجود این مشکل را پیدا کند. اگر مقدار بالای این فاکتور خونی به دلیل کمبودهای غذایی است شما می‌توانید با رعایت موارد زیر این مشکل را حل کنید:

  • خوردن مواد غذایی حاوی ویتامین B12: این ویتامین هم نقش مهمی در تولید گلبول‌های قرمز خون دارد؛ پس نباید غلظت آن در خون کم شود.
  • مصرف اسید فولیک: اسید فولیک در تکثیر سلول‌های نقش مهمی دارد و به این دلیل وجود آن برای تولید طبیعی سلول‌های خونی لازم است.

اگر به دلیل وجود بیماری‌های دیگری این مشکل برای شما پیش آمده باشد، باید بیماری زمینه‌ای را درمان کنید تا MCV به حد طبیعی خودش برگردد. همان‌طور که گفتیم بیماری‌های کبدی و کم‌کاری تیروئید هم می‌توانند ام سی وی خون را افزایش دهند.

سخن پایانی

برای بررسی بهتر وضعیت سلامت خود، اگر آزمایش خون قبلی دارید، آن را همراه با نتیجه آزمون فعلی به پزشک نشان دهید تا اگر تغییر در آن ایجاد شده، به اطلاع پزشک برسد.

اگر در مورد آزمایش M.C.V سوالی دارید می‌توانید از ایده آل مگ بپرسید.

سوالات متداول در مورد MCV در آزمایش خون

میزان mcv بالا در خون به چه معناست؟

مقدار زیاد این فاکتور ر آزمایش خون می‌تواند به دلیل کمبود ویتامین B12، کمبود فولات، مشکلات کبدی، کم‌کاری تیروئید و مسمومیت با مونوکسید کربن باشد.

میزان mcv پایین در خون به چه معناست؟

مقدار پایین ام.سی.وی خون معمولا به دلیل کم‌خونی ناشی از فقر آهن، تالاسمی، مسمومیت با سرب و برخی بیماری‌های ژنتیکی نادر که بر گلبول‌های قرمز خون تاثیر منفی می‌گذارند، پیش می‌آید.

مقدار mcv نرمال در چه حد است؟

مقدار این فاکتور خونی به سن و جنس بستگی دارد؛ اما معمولا مقدار نرمالی که پزشکان به عنوان مرجع استفاده می‌کنند ۸۰ تا ۹۶ فمولیتر است.

mcv در آزمایش خون مخفف چیست؟

MCV مخفف عبارت Mean Corpuscular Volume به معنی حجم متوسط گلبول است. این نماد یکی از علامت‌های اختصاری مهم در بخش CBC در آزمایش خون است.

منبع verywellhealth medicinenet uptodate
ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code