خواص عرق نعناع و طرز مصرف آن

وقتی نام عرقیات گیاهی به میان می‌آید، شاید آشناترین نام برای خیلی از ایرانی‌ها، عرق نعناع باشد. همان چیزی که فقط نصف استکان از آن کافی است تا خیلی زود، بدترین دل‌دردها و دل‌پیچه‌ها را آرام کند!

عرق نعناع آنقدر عطر و بوی نافذی دارد که برای چند دقیقه، تمام استرس‌ها و افکار مزاحم را دور می‌کند. اما آیا خواص عرق نعناع به همین جا ختم می‌شود؟ قطعا خیر!

در این مقاله از ایده آل مگ قصد داریم از خواص عرق نعناع بگوییم و بدانیم که چطور باید بهترین استفاده‌ ممکن را از این عرق محبوب و دوست‌داشتنی داشته باشیم. لطفا تا انتها با ما همراه باشید.

خاستگاه عرق نعناع چیست؟

نعناع گیاهی است که در اکثر نقاط جهان مانند آسیا، آمریکای شمالی، آفریقا و اروپا رشد می‌کند. نام علمی این گیاه، Mentha است و از نظر ظاهری، شباهت زیادی با گیاه پونه دارد. با این تفاوت که برگ‌های نعناع، عطر ملایم‌تر و کرک کمتری دارند.

نعناع

اما جالب است بدانید که بسیاری از کتب مرجع طب گیاهی، تاریخ تولید عرقیات گیاهی را به دوران ابن سینا و پس از او نسبت می دهند.

به نظر می‌رسد فرایند استخراج رایحه گیاهان ابتدا با گیاه گل محمدی و در قالب تولید گلاب آغاز شده و به مرحله کنونی رسیده است.

مهم‌ترین خواص عرق نعناع کدامند؟

اگرچه عرق نعناع را به عنوان یک ضد‌نفخ و ضد‌اسپاسم قوی می‌شناسیم، اما باید دانست که در فرایند تولید عرق نعناع، تمام ترکیبات نعناع وارد عرق آن نمی‌شود. با این حال، این عرق مفید در بسیاری از مصارف درمانی قابل استفاده است و همیشه طرفداران خاص خود را دارد.

خواص عرق نعناع

عرق نعنا سرشار از آنتی‌اکسیدان، آهن و ویتامین C است. به علاوه، مواد معدنی مفیدی مانند پتاسیم، منیزیم، فیبر، کربوهیدرات و پروتئین به وفور در آن وجود دارد. در ادامه، به بررسی مهم‌ترین خواص عرق نعناع می‌پردازیم:

برای سلامت دستگاه گوارش مفید است

یکی از خواص عرق نعناع، فعال کردن غدد بزاقی دهان و تحریک کردن آنزیم‌های گوارشی است. به این ترتیب فرایند هضم غذا آسان می‌شود.به علاوه، نعنا، ترشح صفرا را افزایش می‌دهد و با گرم کردن شکم، فرایند خروج گاز از بدن را آسان می‌کند.

عرق نعناع باعث آرامش عضلات می‌شود، ضد‌التهاب است و به خاطر وجود فیبر، معده درد ناشی از یبوست یا سوء‌هاضمه را آرام می‌کند.

طیف وسیعی از مشکلات گوارشی مانند دل درد، اسهال، استفراغ، سوء‌هاضمه، سندرم روده تحریک‌پذیر و درد معده در کودکان با استفاده از عرق نعناع قابل درمان است.

دقت داشته باشید که زیاده‌روی در مصرف عرق نعناع می‌تواند سیستم گوارشی را تحریک کند و اثر عکس داشته باشد. به علاوه، مصرف عرق نعناع می‌تواند مشکل زخم معده و یبوست را تشدید کند، پس در این موارد در مصرف عرق نعناع احتیاط کنید.

باعث سلامت دهان و دندان می‌شود

نعناع یک ضدعفونی‌کننده دهان است. به علاوه، به عنوان یک ضد‌میکروب قوی، باعث از بین بردن میکروب‌های ایجاد کننده پلاک دندان می‌شود. همچنین عرق نعناع می‌تواند عاملی موثر در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های لثه باشد.

استفاده از عرق نعناع یا قرص نعناع دهان را خوشبو می‌کند و می‌توان روزی چند بار از آن به عنوان یک دهان‌شویه طبیعی استفاده کرد.

در سلامت دستگاه تنفسی نقش دارد

عرق نعناع یک آنتی باکتریال و ضد‌التهاب طبیعی است که به خاطر وجود ترکیبی به نام منتول، می‌تواند باعث پاکسازی و دفع رطوبت از ریه و مجاری تنفسی شود. به علاوه می‌تواند عفونت موجود در سینوس‌ها را برطرف کرده و موجب جریان یافتن بهتر هوا در مجاری بینی شود.

عرق نعناع و درمان سرماخوردگی

حتی بخور نعناع و رایحه قوی آن می‌تواند به رفع گرفتگی‌های بینی، گلو و ریه کمک کند.

به عنوان یک خلط‌آور مفید طبیعی می‌توانید روی عرق نعناع حساب کنید و برای آرام کردن سرفه‌های شدید از آن کمک بگیرید.

باعث کاهش دردهای قاعدگی می‌شود

عرق نعناع یک ضد‌اسپاسم طبیعی و شل‌کننده عضلات است. بنابراین با شل کردن عضلات دیواره رحم می‌تواند در بهبود دردهای قاعدگی موثر باشد. تنظیم و تعادل هورمون‌های زنانه هم یکی دیگر از خواص عرق نعناع است. همچنین این عرق گیاهی، قاعده‌آور است.

عرق نعناع و سلامت زنان

استفاده از دمنوش یا عرق نعناع در طول روزهای قاعدگی، باعث بهبود کلی در حالات خلقی، گرفتگی و درد می‌شود.

برای سلامت روان مفید است

نوشیدن عرق نعناع، حافظه را تقویت می‌کند در این مورد باز هم منتول موجود در برگ‌های نعناع وارد عمل می‌شود و با خاصیت تحریک‌کنندگی خود، میزان هوشیاری و عملکرد ذهنی فرد را قوت می‌بخشد.

یکی دیگر از خواص عرق نعناع، کمک به کاهش اضطراب و آرامش اعصاب است. این مسکن طبیعی، فاقد کافئین و ضدافسردگی است و می‌تواند با آرام‌سازی اعصاب و شل کردن عضلات شما، خواب راحتی را برایتان رقم بزند.

در درمان سردرد اثر مثبت دارد

گفتیم که یکی از ترکیبات موجود در نعناع و عرق آن، منتول است. این ماده باعث افزایش گردش خون و احساس خنکی می‌شود و و می‌تواند درمانی موثر در کاهش سردردهای سرد مزاجان و سردردهای میگرنی باشد. به علاوه، حتی استنشاق بوی نعناع هم تا حد زیادی سردرد را آرام می‌کند.

روش دیگر استفاده موضعی است. به این ترتیب که ۳ گرم اسانس نعناع را با ۲ گرم روغن زیتون و ۵ گرم لانولین ترکیب کرده و به صورت پماد روی موضع درد بمالید.

درمان سردرد های سخت با طب سنتی
بخوانید

باعث سلامت کبد می‌شود

یکی از گیاهانی که به خوبی کبد را پاکسازی و سم‌زدایی می‌کند، نعناع است. برگ‌های نعناع سرشار از آنتی‌اکسیدان و ترکیباتی مانند منتول و منفون هستند که همگی در تصفیه کبد موثرند.

به علاوه، عرق نعناع، کیسه صفرا را به کار انداخته، صفرا را رقیق می‌کند و تورم احتمالی لوله‌های کیسه صفرا را برطرف می‌کند.

راه‌ های درمان کبد چرب در طب سنتی چیست؟
بخوانید

عرق نعناع چطور تولید می شود؟

گیاهانی مانند ریحان، بیدمشک، گل محمدی و نعناع که دارای رایحه و اسانس هستند، قابلیت عرق‌گیری دارند. برای تولید عرقیجات گیاهی مانند عرق نعناع، ابتدا گیاه معطر را با آب می‌جوشانند، سپس بخار آب را سرد و تقطیر می‌کنند.

مایع حاصل از تقطیر، همان عرق گیاهی است که دربردارنده خواص گیاه مورد نظر است. این آب مقطر معطر، مصارف دارویی و خوراکی دارد.

این کار به دو روش سنتی و صنعتی انجام می‌شود. در روش سنتی، از دیگ‌های بزرگ مسی و استخر آب سرد استفاده می‌کنند، اما در شیوه صنعتی، فرایند تقطیر و به دست آمدن عرق، کاملا اتوماتیک و با دستگاه‌های مخصوص انجام می‌شود.

حتما عرق نعنای سنتی را از کارگاه‌های معتبر خانگی تهیه کنید. توجه داشته باشید که آلودگی عرقیات گیاهی می‌تواند ناشی از مواد اولیه، آب مصرفی، ظروف مورد استفاده در بسته‌بندی و فرایند حرارتی ناقص باشد.

تفاوت عرق نعناع دو آتشه و معمولی چیست؟

زمانی که در فرایند عرق‌گیری، مقدار گیاه در مقایسه با حجم آب بیشتر باشد، عرق حاصل، غلظت و عطر و بوی تندتری خواهد داشت. به چنین عرقی، عرق دو آتشه نعناع می‌گویند و مقدار برگ نعنایی که برای تولید آن استفاده می‌شود، به مراتب بیشتر از تولید عرق نعنای معمولی است.

خواص درمانی عرق نعناع دو آتشه خیلی بیشتر از عرق نعنای معمولی است و باید در دوز کمتری نسبت به عرق نعنای معمولی مصرف شود.

میزان مصرف عرق نعناع در روز

معمولا در این مورد دوز مشخصی وجود ندارد. طبیعت این عرق گیاهی، گرم است و معمولا افراد سرد مزاج از مصرف آن احساس بهتری دارند.

به علاوه، بسته به دلیل مصرف این عرق گیاهی، برای هر فردی می‌توان دوز مشخصی را در نظر گرفت. برای مثال، در مورد کودکان کم‌ سن و سال، حتما باید عرق نعناع را با آب رقیق کرد. معمولا یک تا دو قاشق غذاخوری همراه با آب و بعد از غذا مناسب است.

طرز مصرف عرق نعناع

یک توصیه عمومی این است که در صورت احساس نفخ ودل درد، حدود یک استکان بعد از هر وعده غذایی عرق نعناع مصرف کنید تا مشکل برطرف شود. البته میزان مصرف عرق نعناع دو آتشه باید کمترو حدود نصف عرق نعنای معمولی باشد.

اگر از اسانس نعناع استفاده می‌کنید، این مقدار باید خیلی کمتر و حدود یکی دو قطره باشد، چون اسانس نعناع بسیار غلیظ است و احتمال دارد که دهان را بسوزاند، بنابراین حتما باید با آب یا همراه غذا مصرف شود.

حتی استنشاق عرق نعناع هم می‌تواند شما را سرحال کند و مشکلات تنفسی شما را بهبود بخشد.

بهترین نحوه نگهداری عرق نعناع چیست؟

بهترین ظروف برای نگهداری انواع عرقیجات گیاهی، ظروف شیشه‌ای هستند. در این مورد هم استفاده از شیشه‌های رنگی مثل شیشه‌های سبز یا قهوه‌ای بر شیشه‌های شفاف اولویت دارد. دلیل این موضوع این است که این شیشه‌ها نور کمتری را از خود عبور می‌دهند و در نتیجه کیفیت عرق گیاهی برای مدت طولانی‌تری حفظ می‌شود.

در صورت در دسترس نبودن ظروف شیشه‌ای می‌توانید از ظرف‌های فلزی مانند ظرف‌های آلومینیومی استفاده کنید. اگر عرق نعناع سنتی را داخل بطری پلاستیکی خریداری کرده‌اید، در اولین فرصت آن را به یک ظرف شیشه‌ای یا فلزی تمیز منتقل کنید.

تمام عرق‌های گیاهی از جمله عرق نعناع را در جای خشک و خنک و دور از تابش مستقیم آفتاب قرار دهید. بنابراین اگر فروشنده‌ای عرقیجات گیاهی خود را بیرون از مغازه و در معرض نور خورشید قرار داده بود، از خرید آن‌ها خودداری کنید.

نشانه های فاسد شدن عرق نعناع چیست؟

به تاریخ تولید و انقضای بطری عرق نعناع توجه کنید. معمولا بهترین زمان مصرف، ۶ تا ۱۲ ماه بعد از تاریخ تولید است. اگر روی بطری تاریخ انقضا وجود نداشت، به کیفیت ظاهری عرق توجه کنید.

یک عرق سالم و باکیفیت، کاملا شفاف است، بنابراین وجود هر گونه رسوب یا کدورت می‌تواند نشان‌دهنده وجود آلودگی‌های قارچی یا میکروبی و کپک باشد.

مفیدترین ترکیبات عرق نعناع چه چیزهایی هستند؟

خواص دارویی عرق نعناع و میزان تاثیرگذاری آن در کنار بعضی گیاهان دیگر تقویت می‌شود. از مهم‌ترین ترکیبات گیاهی عرق نعناع می‌توان به این موارد اشاره کرد:

خواص عرق نعناع

خواص عرق نعناع و بارهنگ

ترکیب بارهنگ و عرق نعناع خواص درمانی بسیار زیادی دارد. این ترکیب گیاهی، سرشار از ویتامین‌هایی مانند ویتامین A، ویتامین C، ویتامین  Kو ویتامین‌های گروه B است. به علاوه حاوی انواع متنوعی از مواد معدنی از قبیل کلسیم، پتاسیم، آهن، منیزیم، منتول، کومارین، کولین، آنتی‌اکسیدان، فلاونوئیدها، سروتونین، نوراپی‌نفرین و اسیدهای چرب امگا ۳ و ۶ است.

از مهم‌ترین خواص عرق نعناع و بارهنگ می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • درمان کبد چرب
  • درمان زخم معده
  • تقویت‌کننده سیستم ایمنی بدن
  • درمان یبوست
  • درمان ناراحتی‌های کلیه و مثانه
  • درمان دردهای روماتیسمی
  • رفع‌کننده گاز روده
  • برطرف‌کننده نفخ معده
  • تب‌بر
  • بهبود‌دهنده عفونت‌ها و زخم‌های بدن

برای تهیه این ترکیب گیاهی، یک لیوان عرق نعنا را همراه یک قاشق مرباخوری تخم بارهنگ، داخل ظرفی ریخته و روی حرارت قرار دهید تا بجوشد. سپس حرارت را کم کرده و اجازه دهید ترکیب برای ۵ تا ۱۰ دقیقه دیگر به آرامی بجوشد. شب‌ها موقع خواب و بدون صاف کردن از آن میل کنید.

خواص عرق نعناع و عسل

عرق نعناع و عسل در کنار هم ترکیب بسیار خوشمزه‌ای می‌سازند که خواص دارویی بسیاری هم دارد. این شربت طبیعی به درمان سرماخوردگی کمک زیادی می‌کند. به علاوه، این ترکیب گیاهی، بر عملکرد سلول‌های مغزی بسیار تاثیرگذار است و قدرت حافظه را افزایش می‌دهد. بنابراین در ایام امتحانات، یک نوشیدنی مقوی و انرژی‌زا است.

اگر می‌خواهید خوردن عرق نعناع مشکل یبوست شما را بدتر نکند، در کنار آن از کمی عسل استفاده کنید. البته کسانی که طبع بسیار گرمی دارند می‌توانند نبات را جایگزین عسل کنند.

مضرات مصرف عرق نعناع چیست؟

تمام گیاهان دارویی به موازات اثرات درمانی خود می‌توانند عوارضی هم به دنبال داشته باشند. گاهی این عوارض در نتیجه زیاده‌روی در مصرف اتفاق می‌افتد. البته در بعضی موارد مانند وجود آلرژی و حساسیت هم به طور کلی، منع مصرف وجود دارد. در ادامه به رایج‌ترین مضرات مصرف عرق نعناع توجه کنید:

  • افرادی که دچار فشار خون بالا هستند باید از مصرف عصاره یا عرق نعناع با غلظت بالا خودداری کنند. منتول موجود در برگ‌های نعناع می‌تواند ضربان قلب را به شدت افزایش داده و تاثیر منفی بر فشار خون داشته باشد.
  • افرادی که دچار مشکلات گوارش و رفلاکس معده هستند باید در مصرف عرق نعناع احتیاط کنند. در چنین حالتی عرق نعناع می تواند باعث تشدید علائم بیماری شود.
  • زیاده‌روی در مصرف عرق نعناع می‌تواند باعث بروز برخی عوارض جانبی مانند خشکی دهان، سوزش سر دل و حالت تهوع و استفراغ شود. معمولا توصیه می‌شود که برای استفاده‌های درمانی بیشتر از ۸ هفته متوالی از آن استفاده نکنید.
زنان باردار یا شیرده باید در مورد میزان مصرف عرق نعناع با پزشک خود مشورت کنند.
  • برای کودکان زیر ۸ سال از عرق نعناع رقیق شده با آب استفاده کنید. عرق نعناع می‌تواند در درمان دل‌درد، اسهال و گرما‌زدگی کودکان موثر باشد، اما در صورتی که کودک شما مشکلات گوارش زمینه‌ای داشته باشد، حتما عرق نعناع را با آب زیاد ترکیب کنید.
  • برخی افراد به گیاه نعناع حساسیت دارند و خوردن آن باعث بروز واکنش‌های آلرژیک در بدن آن‌ها می‌شود. این افراد باید از مصرف هر محصولی که بر پایه گیاه نعناع باشد، خودداری کنند.

سخن آخر

امیدواریم اطلاعات این مقاله برای شما مفید بوده باشد. البته همان‌طور که می‌دانید، استفاده از این گیاه مفید، فقط به مصرف عرق نعناع محدود نمی‌شود.

برخی از پژوهشگران حوزه طب سنتی معتقدند، مصرف دم کرده نعناع در مقایسه با عرق نعناع می‌تواند تاثیرات پایدارتری در درمان بیماری‌ها داشته باشد.

به علاوه، استفاده‌های موضعی از روغن نعناع یا اسانس نعناع هم در درمان بسیاری از دردهای موضعی کارساز است. شاد و سلامت باشید.

سوالات متداول

مهم‌ترین خواص عرق نعناع چه چیزهایی هستند؟

کمک به هضم غذا، درمان نفخ معده، کاهش اضطراب و استرس، درمان دل درد و دل پیچه، رفع بوی بد دهان و درمان سرفه و سرماخوردگی.

طبع عرق نعناع چیست؟

عرق نعناع و خود نعناع از دیدگاه طب سنتی، گرم و خشک است.

چه کسانی نباید از عرق نعناع استفاده کنند؟

برای کسانی که به گیاه نعناع آلرژی دارند، خوردن عرق نعناع ممنوع است. همچنین افرادی که دچار زخم معده، رفلاکس معده و فشار خون بالا هستند هم باید در مقدار خوردن آن احتیاط کنند.

طریقه مصرف عرق نعناع برای کودکان و نوزادان چیست؟

برای کودکان پایین تر از ۸ سال و کودکان بالای ۸ سال که مشکلات زمینه‌ای گوارشی مانند دارند، حتما عرق نعناع را با آب رقیق کنید.

۴/۵ - (۵ امتیاز)
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code