سندرم استکهلم چیست و چگونه می‌توان آن را درمان کرد ؟

سندرم استکهلم چیست ؟ این عبارت یک اصلاح روان‌پزشکی است که به یک سری خصوصیات روانشناختی خاص اطلا‌ق می‌شود. این خصوصیات برای اولین بار در میان افرادی که در جریان یک سرقت از بانک، در سال ۱۹۷۳ گروگان گرفته شده بودند؛ مشاهده شدند. در آن حادثه دو مرد، چهار نفر از کارمندان یک بانک را به مدت ۶ روز و در جریان یک سرقت مسلحانه به گروگان گرفتند. با پایان یافتن گروگانگیری، قربانیان نسبت به کسانی که آن‌ها را گروگان گرفته بودند؛ احساس مثبت پیدا کردند و حتی به نوعی با آن‌ها ابراز همدردی کردند. به خوبی قابل درک نیست که چگونه قربانیان بعد از یک مصیبت وحشتناک و ۶ روز اسارت، نسبت به اسیرکننده‌گان خود احساس مثبت پیدا کردند. اما بهرحال این پدیده نادر در موارد دیگری نیز اتفاق افتاده است.

روانشناسان بعد از این اتفاق که در ۱۹۷۳ رخ داد؛ اظهار داشتند که پدیده‌ای که در طول این گروگانگیری رخ داد؛احتمال دارد در مواردی مانند پیروان یک فرقه خاص و قربانیان سوءاستفاده‌های خانوادگی نیز مشاهده شود. یکی از مشهورترین نمونه‌های ابتلا به سندروم استکهلم، پتی هرست هنرپیشه معروف آمریکایی بود که در سال ۱۹۷۴ ربوده شد. هرست سرانجام به اسیرکننده‌گانش کمک کرد که از یک بانک دزدی کنند. این هنرپیشه در نوزده سالگی توسط یک گروه چپ‌گرا دزدیده شد و به مدت ۱۹ ماه در اسارت به سر برد. با پایان دوران اسارت هرست، مشخص شد که وی در طول دوران اسارت به نحوی عجیب دلباخته اهداف سیاسی گروه مذکور شده بود. بعدها گفته شد این هنرپیشه در دوران اسارت خود، با بعضی از عاملان اسیر شدنش ارتباط جنسی نیز برقرار کرده است.

آنچه مشخص است و نیازی به بحث ندارد این است که سندرم استکهلم یک تهدید جدی در بخش روان‌شناسی به حساب می‌آید و در زمره‌ی بیماری های روحی قرار می‌گیرد. در ادامه به بررسی علائم و علت‌های ایجاد این بیماری خواهیم پرداخت؛ با ما همراه باشید.

علائم

علائم سندرم استکهلم

استیون نورتون ، روانشناس پزشکی قانونی در روچستر ، مینه‌سوتا ، می‌گوید: سندرم استکهلم یک مفهوم روانشناختی است که برای توضیح برخی از واکنش‌ها استفاده می شود، اما این را نمی‌توان یک تشخیص رسمی دانست.سندرم استکهلم در آخرین نسخه کتابچه راهنمای تشخیصی اختلالات روانی (DSM-5) ذکر نشده است . این کتاب یک ابزار مرجع است که روانشناسان برای تشخیص سلامت روان و شرایط رفتاری از آن استفاده می‌کنند. با این حال، متخصصان اجرای قانون و بهداشت روان تشخیص می‌دهند که سندرم استکهلم ممکن است رخ دهد.

فرد مبتلا به سندرم استکهلم ممکن است با افرادی که او را گروگان گرفته اند ارتباط برقرار کند. اسیر ممکن است شروع به همدردی با گروگانگیران کند و همچنین ممکن است از نظر عاطفی به آنها وابسته شود. دلیل این اتفاق این است که یک قربانی به سندرم استکهلم ممکن است بعد از اسارت، به طرز فزاینده‌ای ترسو و افسرده شود. این بیماران توانایی مراقبت از خود را از دست خواهند داد. این خصوصیات اخلاقی، قربانیان را بیشتر و بیشتر به اسیرکننده‌گان خود وابسته می‌کنند. قربانیان مبتلا به سندرم استکهلم دو ویژگی مهم دارند: احساسات مثبت نسبت به اسیر کننده‌گان و احساسات منفی مانند عصبانیت و بی‌اعتمادی نسبت به اجرای قانون. قربانی ممکن است از این نگران باشد که اقدامات پلیس ممکن است امنیت وی را تهدید کند.

هیچ مجموعه مشخصی از معیارهای مورد استفاده برای تشخیص اینکه آیا کسی مبتلا به سندرم استکهلم است یا خیر، وجود ندارد. به علاوه بعضی از علامت‌های این سندرم ممکن است با علائم اختلال‌هایی مانند ” استرس پس از ضربه ” و ” ناتوانی آموخته ” یکی باشند. در ” ناتوانی آموخته ” افراد مكررا در معرض موقعیت‌های استرس‌زا كه خارج از كنترل آنهاست قرار می‌گیرند و این اتفاق، توانایی تصمیم‌گیری را از آن‌ها می‌گیرد.

علل ایجاد سندرم استکهلم

علل ایجاد سندروم استکهلم

هنوز به طور دقیق مشخص نشده است که این سندرم به چه علتی رخ می‌دهد. کارشناسان بهداشت روان معتقدند این سندرم در افرادی که تحت خشونت و آزار جنسی و خانوادگی قرار گرفته‌اند؛ بیشتر رخ می‌دهد. به عبارتی دیگر این یک سندرم یک استراتژی بقا و ساز و کار مقابله‌ای است که مبتنی بر سطح ترس، وابستگی و تروما از اوضاع می‌باشد. هنگامی که فرد قربانی در وضعیتی مانند تجاوز جنسی و یا گروگانگیری قرار می‌گیرد؛ تنها راه بقای خود را در علاقمند شدن به فرد مهاجم می‌داند و به همین دلیل، کم کم به آن فرد وابسته می‌شود.

” Dee L. R. Graham ” روانشناس مشهور در انتشارات خود که در سال ۱۹۹۵ منتشر کرد؛ اعلام کرد که سندروم استکهلم در یکی از ۴ موقعیت زیر رخ می‎دهد:

  • قربانیان احساس کنند تنها راه بقای آن‌ها به نوعی در دست اسیرکننده‌گان می‌باشد.
  • قربانی یک محبت کوچک را از سوی فرد مهاجم دریافت کند.
  • قربانیان در یک شرایطی هستند که تنها دیدگاه فرد مهاجم را می‌شنود و از بقیه دیدگاه‌ها جدا شده‌اند.
  • قربانیان احساس می‌کنند نمی‌توانند از وضعیت خود فرار کنند.

یکی از توضیحاتی که درباره پیشرفت این سندرم وجود دارد این است که گروگانگیر یا فرد مهاجم در ابتدا قربانی را تهدید به قتل می‌کند؛ اما در عمل آزاری به قربانی نمی‌رساند. این اتفاق باعث می‌شود که فرد گروگان، یک قدردانی درونی را نسبت به گروگانگیر در خود احساس کند. همچنین افراد قربانی بعد از مدتی احساس می‌کنند که برای زنده ماندن باید تحت فرمان فرد مهاجم قرار بگیرند و این اتفاق باعث می‌شود آن‌ها کاملا مطیع شوند.

یک معضل مداوم

یک معضل مداوم

سندرم استکهلم یک بیماری بسیار نادر است و به همین خاطر است که تحقیقات درباره‌ی آن بسیار پراکنده می‌باشند. بر اساس گزارشات مختلف، ۹۲ درصد از افرادی که به این بیماری مبتلا هستند در طول زندگی خود، هیچ نشانه‌ای از این بیماری از خود بروز نمی‌دهند. در واقع هنوز هم به طور کامل مشخص نشده است که این سندرم چگونه حتی پس از سالها، هنوز می‌تواند بر سلامت روانی فرد قربانی تاثیر بگذارد. البته تحقیقات روانشناسان در این زمینه هنوز ادامه دارد و آن‌ها به شدت به تحقیق درمورد افراد مبتلا به سندروم استکهلم می‌پردازند و به نظر می‌رسد به زودی یک منشاء منطقی و علمی برای این اختلال کشف و ارائه شود.


منابع:

What Is Stockholm Syndrome?

Stockholm Syndrome: The True Story of Hostages Loyal to Their Captor

Understanding Stockholm Syndrome

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code