GTT در آزمایش خون چیست؟ + تفسیر آزمایش GTT

آزمایش GTT چگونگی شرایط قندی را بعد از صرف وعده غذایی مورد ارزیابی قرار می‌دهد. گلوکز نوعی قند است که از شکسته شدن کربوهیدرات‌های موجود در مواد غذایی به دست می‌آید.

مقداری از این قند برای تولید انرژی بدنی مصرف شده و مابقی آن برای روزها و شرایط آتی ذخیره می‌شود. مقدار قند خون توسط هورمون‌های انسولین و گلوکان تنظیم می‌شوند.

اگر مقدار قند بالا باشد پانکراس، انسولین بیشتری برای جذب قند و ذخیره‌سازی آن ترشح می‌کند. اگر مقدار قند خون کم باشد پانکراس هورمون گلوکاگون را برای آزادسازی قندهای ذخیره شده بدن و ریخته شدن آن به درون جریان خون ترشح می‌کند.

بدن تمامی این اعمال را برای حفظ تعادل انجام می‌دهد. اگر بخشی از این چرخه با مشکل مواجه شود، قند خون بالا رفته و بیماری دیابت ایجاد می‌شود.

در این مقاله از ایده آل مگ می‌توانید اطلاعات زیادی درباره این آزمایش و نحوه تفسیر نتایج آن بخوانید.

تست تحمل گلوکز خوراکی چیست؟

تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) که به عنوان تست تحمل گلوکز نیز شناخته می‌شود، توانایی بدن را در متابولیسم قند (گلوکز) و پاک کردن آن از جریان خون اندازه‌گیری می‌کند.

در این آزمایش لازم است که یک محلول شربت را پس از یک دوره ناشتایی بنوشید. سپس یک نمونه خون گرفته می‌شود تا مشخص شود آیا گلوکز را آن‌طور که باید متابولیزه می‌کنید یا خیر.

از OGTT می‌توان برای تشخیص دیابت نوع ۱، دیابت حاملگی (دیابت در دوران بارداری) یا پیش دیابت (پیش‌بینی قند خون بالا برای دیابت نوع ۲) استفاده کرد. OGTT را می‌توان با اطمینان در بزرگسالان و کودکان انجام داد.

تشخیص دیابت

پزشکان از میزان قند خون ناشتا و مقادیر A1c هموگلوبین برای تشخیص دیابت نوع ۱ و ۲ و همچنین پیش دیابت استفاده می کنند.

دیابت نوع ۱ و ۲

پزشکان اغلب دیابت نوع ۱ را به سرعت تشخیص می‌دهند. این بیماری معمولا خیلی زود پیشرفت می‌کند و علائم شدیدتری مثل میزان قند خون خیلی بالا دارد. در مقابل دیابت نوع ۲ معمولا در طول سال‌های پدیدار می‌شود. دیابت نوع ۲ شایع‌ترین نوع دیابت است و معمولا در دوران بزرگسالی بیشتر اتفاق می افتد.

تشخیص دیابت بارداری

پزشکان عمدتا از آزمایش تحمل گلوکز برای تشخیص دیابت در دوران بارداری (دیابت حاملگی) استفاده می کنند. دیابت حاملگی زمانی اتفاق می افتد که یک زن باردار دچار قند خون بالایی می‌شود. انجمن دیابت آمریکا بر این باور است که  ۹٫۲ درصد از زنان باردار به این نوع از یابت دچار می‌شوند.

انواع روش‌های انجام آزمایش تحمل گلوکز خوراکی

این آزمایش می‌تواند روش‌های مختلفی را شامل شود. غلظت محلول گلوکز خوراکی، زمان و تعداد دفعات خون‌گیری در روش‌های مختلف متفاوت است. نوع روش OGTT می‌تواند به میزان قابل توجهی بر اساس اهداف آزمون متفاوت باشد.

دو نوع استاندارد آزمایش تحمل گلوکز خوراکی، برای هدف‌های غربالگری و تشخیصی مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • دو ساعته: این آزمایش با دو نوبت خون‌گیری برای تشخیص دیابت و پیش دیابت در افراد غیر باردار، بالغین و کودکان انجام می‌گیرد.

آزمایش GTT دو ساعته

  • سه ساعته: این آزمایش با ۴ بار خون‌گیری برای غربال‌گری دیابت بارداری مورد استفاه قرار می‌گیرد.

توصیه‌های بارداری

انجام غربالگری معمول دیابت بارداری، در تمام زنان باردار بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری توصیه می‌شود. با این گفته، پزشکان اغلب به جای اقدام مستقیم و انجام OGTT سه ساعته، ابتدا آزمایش یک ساعته گلوکز را توصیه می‌کنند، که نیازی به روزه‌داری ندارد.

اگر چاق هستید، سابقه خانوادگی دیابت یا سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) دارید یا در گذشته دیابت حاملگی را تجربه کرده‌اید، ممکن است چالش یک ساعته گلوکز قبل از ۲۴ هفته تجویز شود.

اگر نتایج آزمایش غیرطبیعی است (با مقادیر گلوکز خون برابر یا بیشتر از ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) شما می‌توانید OGTT کامل و سه ساعته را نیز انجام دهید.

مزایا و معایب تست GTT

دقت آزمایش OGTT بیشتر از آزمایش گلوکز ناشتای پلاسما (FPG) است. در این آزمایش دیابت شما حتما تشخیص داده می‌شود در حالی که ممکن FPG کاملا طبیعی باشد.

با وجود این مزایا، OGTT محدودیت‌هایی دارد:

  • OGTT یک تست زمان‌بر است و نیاز به روزه‌داری قبل از آزمون گسترده و یک دوره آزمایش طولانی مدت و انتظار دارد.
  • نتایج آزمایش می‌تواند تحت تأثیر استرس، بیماری یا داروها تغییر کند
  • پایداری خون پس از جمع‌آوری کمتر است، به این معنی که نتایج بعضاً می‌توانند در نتیجه دست زدن یا ذخیره‌سازی نامناسب نمونه تغییر کنند.
از نظر دقت، OGTT حساسیتی (درصد نتایج آزمایش مثبت صحیح) بین ۸۱ تا ۹۳ درصد دارد. این به مراتب بهتر از FPG است که حساسیت آن بین ۴۵ تا ۵۴ درصد است.

خطرات و موارد منع استفاده

OGTT یک آزمایش ایمن و کم تهاجمی است که به دو تا چهار مورد خون‌گیری نیاز دارد. ایجاد عفونت در حین خون‌گیری غیرمعمول است اما ممکن است رخ دهد. با این حال، برخی ممکن است به محلول گلوکز خوراکی واکنش نشان دهند و دچار حالت تهوع یا استفراغ شوند.

اگر در هنگام آزمایش استفراغ رخ دهد، آزمایش ممکن است به پایان نرسد. اگرچه در صورت لزوم تحت نظارت و معالجه قرار می‌گیرید، اما باید بدانید که برخی از افراد در طول OGTT دچار افت قند خون می‌شوند.

در موارد زیر OGTT نباید انجام شود:

  • قبلاً تشخیص دیابت در شما تایید شده است.
  • به قند یا دکستروز حساسیت دارید.
  • در حال بهبودی از جراحی، ضربه یا عفونت هستید.
  • تحت فشار روانی شدید قرار دارید.
  • تاکنون فلج هیپوکلمیک را تجربه کرده‌اید.

چه کسی نیاز به آزمایش تحمل گلوکز دارد؟

پزشکان برای تمام زنان باردار این آزمایش را تجویز می‌کنند. دیابت بارداری می‌تواند عوارض جدی بر روی مادر و کودک ایجاد کند، بنابراین تشخیص زودهنگام و درمان سریع آن مهم هستند.

انجام تست حساسیت به گلوکز در دوران بارداری

اگر باردار هستید، معمولا این آزمایش بین هفته های ۲۴ و ۲۸ بارداری به شما توصیه می‌شود. پزشک شما همچنین ممکن است قبل از اقدام به بارداری از شما بخواهد این آزمایش را انجام دهید.

هدف از انجام آزمایش تحمل گلوکز

OGTT نحوه مدیریت گلوکز در بدن بعد از غذا را ارزیابی می‌کند. گلوکز نوعی قند است که هنگام تجزیه کربوهیدرات ها در بدن تولید می‌شود. مقداری از گلوکز برای انرژی استفاده می‌شود. گلوکز اضافی برای استفاده در موقعیت‌های بعدی در بدن ذخیره می‌شود.

میزان گلوکز در خون شما توسط هورمون‌های انسولین و گلوکاگون کنترل می‌شود. در صورت وجود مقدار زیادی گلوکز در خون، لوزالمعده انسولین ترشح می‌کند تا به سلول‌ها در جذب و ذخیره گلوکز کمک کند. اگر مقدار این ماده در خون کمتر از حد نرمال باشد، پانکراس گلوکاگون ترشح می‌کند تا گلوکز ذخیره شده بتواند مجدداً در جریان خون آزاد شود.

در شرایط عادی، بدن قادر خواهد بود تعادل ایده‌آل گلوکز خون را حفظ کند. با این حال، در صورت نقص در هر بخشی از سیستم، گلوکز می‌تواند به سرعت تجمع یابد و منجر به افزایش قند خون (هایپرگلیسمی) و دیابت شود.

OGTT یک تست بسیار حساس است که می‌تواند عدم تعادل‌هایی را که آزمایش‌های دیگر قادر به نشان دادن آن‌ها نیستند را تشخیص دهد. انستیتوی ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی OGTT را برای اهداف زیر توصیه می‌کند:

  • غربالگری و تشخیص پیش دیابت یا اختلال تحمل گلوکز (IGT)
  • غربالگری و تشخیص دیابت نوع ۲
  • غربالگری و تشخیص دیابت بارداری

از این تست برای تشخیص هیپوگلیسمی واکنشی (که در آن قند خون بعد از غذا خوردن کاهش می‌یابد)، آکرومگالی (فعالیت بیش از حد غده هیپوفیز)، اختلال در عملکرد سلول‌های بتا (که در آن انسولین ترشح نمی‌شود)، متابولیسم (مانند عدم تحمل ارثی فروکتوز) و اختلالات نادر مربوط که متابولیسم کربوهیدارت‌ها هم استفاده می‌شود.

آماده شدن برای آزمایش تحمل گلوکز

اگر بیمار هستید یا اخیراً بیمار شده‌اید، حتی یک سرماخوردگی ساده، نمی‌توانید در این آزمایش شرکت کنید. اگر مطمئن نیستید با آزمایشگاه یا دکتر خود تماس بگیرید. از آنجا که باید در حالت ناشتا به این آزمایش را انجام دهید، آزمایشگاه‌ها  تست GTT را معمولا صبح‌ها انجام می‌دهند.

مراحل تست GTT

بسته به اینکه در آزمون دو ساعته یا سه ساعته شرکت می‌کنید باید آماده باشید که سه تا چهار ساعت وقت بگذارید. استرس و اضطراب می‌تواند بر سطح قند خون شما تاثیر بگذارد پس سعی کنید حداقل ۳۰ دقیقه قبل از انجام آزمایش در آزمایشگاه باشید.

OGTT را می‌توان در مطب پزشک، کلینیک، بیمارستان یا یک آزمایشگاه مستقل انجام داد. از آنجا که نیاز به خون‌گیری است، سعی کنید آستین کوتاه یا لباسی بپوشید که به شما امکان دهد آستین خود را به راحتی بالا بزنید. لازم است هشت تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش، خوردن و آشامیدن را متوقف کنید (زمان صرف شده در خواب).

به توصیه‌های پزشک خود عمل کنید. در صورت تمایل می‌توانید گاه‌گاهی آب بنوشید. اگر سیگار می‌کشید، باید یک روز تا پایان آزمایش آن را ترک کنید. سیگار کشیدن نه تنها میزان انسولین را افزایش می‌دهد، بلکه تحمل گلوکز را مختل می‌کند و فشار خون را افزایش می‌دهد.

آماده سازی برای آزمایش تحمل گلوکز شامل موارد زیر است:

  • در روزهای پیش از آزمون یک رژیم غذایی سالم داشته باشید.
  • قبل از انجام آزمایش می‌توانید آب بنوشید اما از نوشیدنی‌های دیگر مثل قهوه و  چای اجتناب کنید. این مواد غذایی می‌توانند باعث تغییر نتایج آزمایش شما شوند.
  • قبل از انجام آزمایش حمام نکنید.
  • در صورتی که داروی خاصی مصرف می‌کنید به پزشک خود اطلاع دهید.

بعد از آزمون

در حالی که عوارض جانبی غیر معمول است، برخی از افراد ممکن است در اثر محلول خوراکی دچار نفخ، حالت تهوع، ناراحتی معده و اسهال شوند. این موارد را می‌توان غالباً با خوردن داروی ضد اسهال، نوشیدن چای زنجبیل یا جویدن آدامس نعناع تسکین داد.

بعضی از افراد هم ممکن است درد، تورم یا کبودی در محل خون‌گیری را تجربه کنند. در صورت بروز درد غیرمعمول، تورم یا خونریزی بیش از حد در محل خون‌گیری یا داشتن علائم عفونت از جمله تب شدید، لرز، ضربان قلب سریع، تنفس سریع یا تنگی نفس با پزشک خود تماس بگیرید.

کدام داروها نباید قبل از آزمایش GTT مصرف شوند؟

در مورد هر نوع دارویی که در حال حاضر مصرف می‌کنید با پزشک خود مشورت کنید. برخی از داروها در نتایج آزمایش اختلال ایجاد می کنند؛

  • داروهای ضد تشنج مانند توپیرومات و والپروات
  • کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزولون یا مدرول
  • آنتی‌بیوتیک‌های کوئینولون مانند سیپروفلوکساسین یا لووفلوکساسین
  • داروهای استاتین مانند آتروواستاتین و رزواستاتین
  • داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای مانند کلومیپرامین یا ایمیپرامین
  • داروهای سالیسیلاتی مانند آسپرین
  • داروهای ضد روان‌پریشی غیرمعمول مانند کلوزاپین یا کئوتیاپین

چه زمانی بیمار احتیاج به یک تست GTT فوری دارد؟

در موارد زیر ممکن است پزشک دستور به انجام فوری این تست دهد:

  • اضافه وزن یا چاقی
  • موارد ارثی
  • فشار خون بالا
  • تری گلیسیرید بالا (یک نوع از چربی خون)
  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (که باعث مشکلات قاعدگی می شود)
  • زایمان نوزادی با وزن بالای ۹ کیلو
  • دیابت بارداری در طول بارداری گذشته

تفسیر نتایج آزمایش GTT

پزشک شما باید نتایج آزمایش را طی دو تا سه روز دریافت کند. همراه با نتایج، محدوده‌های مرجع با مقادیر عددی بالا و پایین وجود خواهد داشت. هر عددی بین مقادیر بالا و پایین طبیعی است. نتایج خارج از محدوده مرجع، غیر عادی زیاد (غالباً با حرف «H» مشخص می‌شود) یا غیر عادی کم (با «L» مشخص می‌شود) هستند.. در برگه آزمایش GTT مقدار قند خون بر حسب میلی‌گرم در دسی‌لیتر (mg /dL) نوشته می شود؛ یعنی میزان قند بر حسب میلی‌گرم در یک دسی‌لیتر خون سنجیده می‌شود.

نتایج OGTT دو‌ساعته برای بزرگسالان یا کودکان به شرح زیر تفسیر می‌شود:

  • طبیعی: زیر ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
  • پیش دیابت: ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
  • دیابت (احتمالاً): ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر به بالا

اگر مقدار گلوکز خون بیش از ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، پزشک آزمایش را تکرار می‌کند یا از آزمایش دیگری برای تایید تشخیص دیابت استفاده می‌کند. در صورت مثبت بودن هر دو آزمایش می‌توان تشخیص را قطعی دانست.

نتایج OGTT سه‌ساعته متفاوت تفسیر می‌شوند. برای این منظور، یک تشخیص اولیه بر اساس یک یا چند مقدار گلوکز بالا در طی یک یا چند مورد از چهار خون‌گیری انجام می‌شود. مقادیر غیر عادی باید با تکرار OGTT تأیید شود.

محدوده مرجع نرمال برای OGTT سه‌ساعته به شرح زیر است:

  • طبیعی در حالت ناشتا: کمتر از ۹۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
  • طبیعی بعد از یک ساعت: کمتر از ۱۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
  • طبیعی بعد از دو ساعت: کمتر از ۱۵۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
  • طبیعی بعد از سه ساعت: کمتر از ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر

اگر هر یک از این مقادیر زیاد باشد، آزمایش در عرض چهار هفته تکرار می‌شود. اگر بعد از آزمایش دوم، دو یا چند مقدار افزایش یابد، دیابت حاملگی به طور قطعی تشخیص داده می‌شود.

راه های کنترل دیابت

پزشکان برای کنترل و پیشگیری از پیشرفت دیابت موارد زیر را توصیه می‌کنند:

  • فعالیت بدنی
  • کاهش وزن
  • رژیم غذایی مناسب
دیابت بارداری خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را پس از زایمان در مادر افزایش می‌دهد. مادران مبتلا به دیابت بارداری باید یک رژیم غذایی سالم اشته باشند و به طور مرتب ورزش کنند تا دچار دیابت نشوند.

انجام آزمایش GTT در چه شرایطی تجویز نمی‌شود؟

در صورت وجود یکی از شرایط زیر نباید تست GTT انجام شود:

  • در آزمایشات قبلی دیابت بیمار مشخص شده است.
  • بیمار به قند یا دکستروز حساسیت دارد.
  • فرد دچار عفونت باشد.
  • بیمار در شرایط فیزیولو‍ژیکی یا استرس و اضطراب بالا قرار دارد.
  • بیمار در گذشته دچار فلج هیپوکالمیک بوده است.

استفاده از آزمایشGTT برای شناسایی بیماری‌های دیگر

آزمایش تحمل گلوکز خون نسبت به سایر آزمایشات قند خون، حساسیت بالاتری برای شناسایی این ناهماهنگی‌ها و عدم تعادل قند خون دارد. آزمایش تحمل گلوکز خون تنها به منظور غربالگری و تشخیص کاربرد دارد و هیچ نقشی در ارزیابی دیابت و یا پیش دیابت ندارد.

از این آزمایش می‌توان به منظور تشخیص بیماری‌های زیر استفاده کرد:

  • هیپوگلیسمی واکنشی (شرایطی که در آن قند خون بلافاصله بعد از خوردن غذا افت می‌کند)
  • آکرومگالی (پرکاری غده هیپوفیز)
  • اختلال عملکردی سلول‌های بتا (شرایطی که در آن انسولین به خوبی ترشح نمی‌شود)
  • یک اختلال بسیار نادر به نام عدم تحمل ارثی فروکتوز که تجزیه قند خون را تحت تاثیر قرار می‌دهد

پیگیری

هنگامی که به طور قطعی دیابت شما تشخیص داده شد، پزشک گاهی اوقات باید تشخیص دهد که شما دیابت نوع ۱ دارید یا نوع ۲. از آنجا که دیابت نوع ۱ یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن شما به سلول‌های بتای لوزالمعده تولید کننده انسولین حمله می‌کند، پزشک می‌تواند آزمایشاتی را برای تشخیص اینکه آیا شما آنتی‌بادی مرتبط با این بیماری دارید، تجویز کند. ممکن است از آزمایش دیگری به نام آزمایش پپتید C استفاده شود.

صرف نظر از نوع دیابت شما، پزشک آزمایشات دیگری را برای دستیابی به مقادیر پایه انجام می‌دهد تا از طریق آن پیشرفت بیماری را کنترل کند. مهمترین این آزمایشات، آزمایش A1c است، که متوسط ​​قند خون شما را در سه ماه گذشته اندازه‌گیری می‌کند.

بسته به نتایج اولیه شما، پزشک ممکن است تغییراتی در رژیم غذایی و ورزش شما (که تحت عنوان درمان تغذیه‌ای پزشکی شناخته می‌شود) توصیه و آزمایش خون معمول را هر سه تا شش ماه تکرار کند. در مواقع دیگر، پزشک برای کنترل بهتر قند خون شما ممکن است درمان‌های دارویی مانند متفورمین یا انسولین را توصیه کند. توصیه‌های درمانی فعلی به شرح زیر است:

  • پیش دیابت: متفورمین هنگامی توصیه می‌شود که گلوکز خون ناشتا بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد یا گلوکز خون شما دو ساعت بعد از غذا به ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برسد. با این حال، مطالعات نشان داده است که اصلاح سبک زندگی، موثرترین روش در کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ است.
  • دیابت نوع ۲: متفورمین به طور معمول اولین داروی خوراکی است که برای کنترل قند خون شما تجویز می‌شود. در صورت نیاز، دسته‌های دیگری از داروها (سولفونیل اوره‌ها، مگلیتینیدها، تیازولیدیندیون‌ها، مهار‌کننده‌های DPP-4 و آگونیست‌های گیرنده‌های GLP-1) ممکن است اضافه شوند. اگر تحت درمان خوراکی دوگانه هستید و A1c شما طی دو تا سه ماه بیش از ۷ درصد بوده است، انسولین درمانی باید شروع شود.
  • دیابت بارداری: توصیه می‌شود که درمان انسولین زمانی شروع شود که قند خون ناشتا از ۹۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر و یا گلوکز خون شما دو ساعت بعد از غذا بیش از ۱۲۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد.

سخن پایانی

OGTT یک آزمایش ارزشمند است که اغلب اوقات می‌تواند دیابت را تأیید کند در حالی که آزمایش‌های دیگر نمی‌توانند. اگر علائم دیابت دارید اما آزمایشات دیگر این موضوع را نشان نمی‌دهند، از پزشک خود بپرسید که آیا OGTT گزینه مناسبی است یا خیر.

اگر برخی یا همه علائم زیر را دارید، مراجعه به پزشک مهم است:

  • افزایش تشنگی
  • تکرر ادرار
  • خستگی مداوم
  • تاری دید
  • عفونت‌های مکرر یا زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند
  • افزایش گرسنگی
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • لکه‌های تیره پوست مخملی، معمولاً در اطراف زیر بغل یا گردن

سوالات متداول

چرا آزمایش GTT انجام می‌شود؟

برای تشخیص پیش دیابت و دیابت و در موارد خاص برای غربالگری دیابت. برای آزمایش تحمل گلوکز در دوران بارداری.

چه زمانی باید آزمایش تحمل گلوکز باید انجام شود؟

معمولاً هنگامی که در آزمایش قند خون ناشتا یا هموگلوبین A1c نتایج غیرطبیعی یا مرزی داشته‌اید؛ گاهی اوقات هنگامی پزشک مراقبت‌های بهداشتی شما می‌خواهد از این آزمایش حساس‌تر برای غربالگری دیابت استفاده کند.

چگونه برای انجام این آزمایش آماده شویم؟

برای آزمایش تحمل گلوکز لازم است ۸ تا ۱۲ ساعت (شبانه) قبل از گرفتن اولین نمونه خون ناشتا باشید. سپس به شما مایعی حاوی ۷۵ گرم گلوکز برای نوشیدن داده می‌شود (یا اگر کودک هستید، حداکثر ۷۵ گرم)، ۷۵/۱ گرم گلوکز به ازای هر کیلوگرم وزن بدن. نمونه خون بعدی ۲ ساعت پس از شروع نوشیدن نوشیدنی گلوکز گرفته می‌شود. ۵ دقیقه وقت دارید که نوشیدنی گلوکز را بنوشید.

در تست GTT چه چیزی آزمایش می‌شود؟

گلوکز منبع اصلی انرژی سلول‌های بدن و تنها منبع انرژی کوتاه مدت برای مغز و سیستم عصبی است. برای استفاده باید یک منبع ثابت وجود داشته باشد و سطح نسبتاً ثابت گلوکز باید در خون حفظ شود. یک تست تحمل گلوکز میزان گلوکز در خون را در هنگام ناشتایی و سپس ۲ ساعت پس از نوشیدن مایعی حاوی مقدار مشخصی گلوکز اندازه‌گیری می‌کند.

این آزمایش چگونه استفاده می‌شود؟

برای کمک به تشخیص پیش دیابت و دیابت ممکن است از تست تحمل گلوکز (GTT) استفاده شود. در بعضی موارد، ممکن است از GTT به عنوان آزمایش غربالگری استفاده شود، اما معمولاً از آزمایش قند خون ناشتا (FBG) یا هموگلوبین A1c برای غربالگری دیابت استفاده می‌شود.

یکی از پروتکل‌های معمول، تست تحمل گلوکز ۲ ساعته (GTT) است. برای این آزمایش، ممکن است یک آزمایش قند ناشتا انجام دهید، سپس یک نوشیدنی گلوکز ۷۵ گرم (یا اگر کودک هستید ۱.۷۵ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) می‌نوشید. یک نمونه خون دیگر ۲ ساعت پس از شروع نوشیدن نوشیدنی گلوکز گرفته می‌شود.

این پروتکل، بدن شما را “به چالش” می‌کشد تا انسولین تولید کند تا از افزایش قند خون جلوگیری کند در حالی که سطح گلوکز را به حالت طبیعی برمی‌گرداند. انجام GTT پیچیده‌تر از آزمایشات دیگری است که برای تشخیص دیابت مانند FBG یا هموگلوبین A1c استفاده می‌شود، اما حساسیت بیشتری دارد و می‌تواند دیابت را زودتر تشخیص دهد.

بنابراین، ممکن است گاهی اوقات از GTT برای غربالگری دیابت در برخی بیماران خاص (به عنوان مثال، کاندیداهای پیوند کلیه) استفاده شود. اگر از این آزمایش برای غربالگری استفاده شود و نتیجه اولیه غربالگری گلوکز غیر طبیعی باشد (به عنوان مثال، قند خون در برخی از زمان‌های آزمایش وجود دارد)، آزمایش ممکن است تکرار شود.

برای تأیید تشخیص دیابت، نتیجه آزمایش دوم نیز باید غیرطبیعی باشد (به عنوان مثال، افزایش قند خون در برخی از زمان‌های آزمایش وجود دارد). متناوباً، یک نتیجه غربالگری غیر عادی ممکن است با آزمایش دقیق‌تر دنبال شود. در طول GTT، اگر فقط گلوکز ناشتا در حد قند خون باشد (که غیر معمول است)، آزمایش تکرار فقط باید یک آزمایش قند ناشتا باشد.

پزشک چه زمانی دستور به انجام این آزمایش می‌دهد؟

ممکن است GTT هنگامی تجویز شود که در آزمایش قند خون ناشتا یا گلوکز تصادفی نتایج غیرطبیعی یا مرزی داشته باشید. این ممکن است زمانی سفارش شود که پزشک مراقبت‌های بهداشتی شما بخواهد از آزمایش حساس‌تری برای غربالگری دیابت استفاده کند.

نتیجه این آزمایش چه چیزی را نشان می‌دهد؟

به طور معمول، نوشیدنی گلوکز ۷۵ گرمی سطح گلوکز خون شما را افزایش می‌دهد، که باعث تحریک لوزالمعده برای آزاد‌سازی انسولین در خون می‌شود. انسولین اجازه می‌دهد تا گلوکز توسط سلول‌ها جذب شود. با گذشت زمان، انتظار می‌رود که سطح گلوکز خون دوباره به حالت طبیعی کاهش یابد.

هنگامی که قادر به تولید انسولین کافی نیستید، یا اگر سلول‌های بدن در برابر اثرات آن مقاوم هستند (مقاومت به انسولین)، در این صورت گلوکز کمتری از خون به سلول‌ها منتقل می‌شود و سطح گلوکز خون بالا می‌ماند.

توجه: شدیدترین ارزیابی برای توصیف وضعیت شما استفاده می‌شود: طبیعی (به عنوان مثال غیر دیابتی)، پیش دیابت (اختلال در گلوکز ناشتا و / یا تحمل گلوکز مختل) یا دیابت (هایپرگلیسمی). اگر علائم دیابت دارید، هایپرگلیسمی که ناشتا باشد یا در ۲ ساعت تشخیص دیابت را تعیین می‌کند.

اگر بدون علامت باشید، دیابت زمانی تشخیص داده می‌شود که هر ۲ نتیجه غیرطبیعی در همان روز وجود داشته باشد یا ۲ نتیجه غیرطبیعی در ۲ روز متفاوت وجود داشته باشد.

نوشیدنی گلوکز چه طعمی دارد؟

محلول گلوکز به طور معمول طعم مشابه نوشابه بسیار شیرین را دارد. جایگزین‌های نوشیدنی گلوکز توصیه نمی‌شود.

آیا می‌توانم قبل یا هنگام آزمایش آب بنوشم؟

در حالی که باید روزه بگیرید – ۸ تا ۱۴ ساعت قبل از آزمایش چیزی برای خوردن و آشامیدن ندارید – جرعه‌های کوچک آب معمولاً مجاز هستند.

چه آزمایشات آزمایشگاهی دیگری ممکن است انجام شود؟

هموگلوبین A1c شاخصی برای کنترل طولانی مدت گلوکز است که معمولاً در بیماران مبتلا به دیابت و دیابت تجویز می‌شود و همچنین می‌تواند به عنوان آزمایش غربالگری دیابت استفاده شود. قند خون ناشتا آزمایش دیگری است که ممکن است برای غربالگری و تشخیص دیابت استفاده شود.

سایر آزمایش‌های معمول کمتر، مانند آنتی‌بادی‌ها، انسولین و پپتید C ، ممکن است گاهی اوقات برای کمک به تعیین علت سطح غیر طبیعی گلوکز، تشخیص بین دیابت نوع ۱ و نوع ۲ و ارزیابی تولید انسولین انجام شود.

دیابت چگونه درمان می‌شود؟

برای دیابت نوع ۲، که متداول‌ترین نوع دیابت است، از دست دادن وزن اضافی، داشتن یک رژیم غذایی سالم که دارای فیبر زیاد و کربوهیدرات محدود باشد و انجام ورزش به طور منظم برای پایین آوردن سطح گلوکز خون کافی باشد. با این حال، در بسیاری از موارد، ممکن است داروها برای رسیدن به سطح گلوکز مورد نظر لازم باشند.

با دیابت نوع ۱ (و با دیابت نوع ۲ که به اندازه کافی به داروهای خوراکی پاسخ نمی‌دهد)، تزریق انسولین چندین بار در روز ضروری است. انسولین همچنین می‌تواند توسط پمپ به طور مداوم به صورت زیر جلدی تجویز شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد درمان، به مقاله دیابت مراجعه کنید.

آیا نکته دیگری هست که باید بدانم؟

برخی از داروها می‌توانند سطح گلوکز خون شما را افزایش یا کاهش دهند. هر داروی تجویز شده یا بدون نسخه پزشک یا مکمل مصرفی را حتماً به پزشک خود بگویید. استرس شدید می‌تواند باعث افزایش موقتی قند خون شود. این می‌تواند به عنوان مثال در نتیجه ضربه، جراحی، حمله قلبی یا سکته مغزی باشد.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code