انواع ادویه {معرفی 20 ادویه محبوب در غذاهای ایرانی}

در این مطلب به بررسی انواع ادویه و خواص ادویهها میپردازیم. غذای بدون ادویهجات مانند غذای بدون نمک است. در واقع ادویهها طعم غذا را از سطح معمولی به یک سطح فوقالعاده میرسانند.
ادویهها از ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح توسط مصریان باستان برای طعم دادن به غذاهای مختلف استفاده میشدند. این طعمدهندهها تنوع گستردهای دارند و ممکن است هر کدام از آنها در قسمتهای مختلف دنیا مانند اروپا، مدیترانه شرقی، سریلانکا، چین و… کشف شده باشند.
در ادامه این مقاله از مجله اینترنتی ایده آل مگ، ادویهجات و انواع آن را بهطور دقیقتر مورد بررسی قرار میدهیم تا بدانید که این مواد چقدر منحصربهفرد هستند.
ادویه چیست و به چند دسته تقسیم میشود؟
صدها نوع ادویه در سرتاسر جهان در حال استفاده هستند. ادویهها از پوست، دانهها، ریشهها و جوانههای گیاهان مختلف تهیه میشوند. این مواد ممکن است بهصورت تازه یا خشک، نگهداری و استفاده شوند.
ادویههای آشپزی علاوهبر خوش طعم کردن غذا، از زمانهای قدیم بهعنوان نگهدارنده مواد غذایی شناخته شده و به دلیل خواص تقویتکننده سلامتی که دارند در غذاها استفاده میشدند.
برخی افراد با افزودن ادویه به غذا کاری میکنند که یک غذا را بتوان با چند طعم مختلف درست کرد. بنابراین ادویهجات را میتوان بر اساس طعمی که بر غذا میگذارند به چند دسته زیر تقسیم کرد:
- ادویههای تند
- ادویههای ملایم
- ادویههای شیرین
- ادویههای گرم
- ادویههای معطر
برخی از نمونههایی از انواع تقسیمبندی ادویهجات عبارتاند از چاشنیهای هندی، فرانسوی، ایتالیایی و مراکشی. در واقع برخی از انواع ادویه در غذاهای نقاط مختلف جهان به مقدار زیاد استفاده میشود. بهعنوان مثال غذاهای هندی معمولا با طعم تند فلفل و سایر ادویههای تند شناخته میشوند.
انواع ادویههای ایرانی
در این بخش با ۱۰ نوع از ادویههای ایرانی آشنا خواهید شد:
زعفران
زعفران که بهعنوان گرانترین ادویه جهان شناخته میشود به دلیل طعم بسیار متمایز و رنگ فوقالعاده نارنجی که دارد بسیار منحصربهفرد است.
این واقعیت که زعفران در اکثر غذاها استفاده میشود، یکی از دلایل اصلی ارزشمندتر بودن زعفران از نظر وزن و گرانی آن است. زعفران اساسا کلاله گلهای کروکوس است که معمولا با دست چیده میشود.
بهترین نوع زعفران آن است که رنگ قرمز تیره زیبا و پررنگی داشته باشد. بهطور کلی این ادویه خاص در ایران، اسپانیا و کشمیر تولید میشود.
علاوهبر آن استفاده زیاد از آن ممکن است باعث حالت تهوع، سرگیجه، اضطراب و خشکی دهان شود. بههمین دلیل از آن در مقادیر کم استفاده میشود.
اما زعفران در مقدار کم اغلب به عنوان آرامبخش و همچنین درمان خشکی پوست، بهبود علائم قاعدگی و آسم استفاده میشود. زعفران را میتوانید در بسیاری از غذاهای ایرانی و حتی خارجی استفاده کنید.
آویشن، یکی از انواع ادویه های ایرانی
آویشن، گیاهی است که در بسیاری از کشورها معروف بوده و در بسیاری از غذاها استفاده میشود. این ادویه جزو انواع ادویه معطر است و میتواند طعم غذا را به کلی تغییر دهد.
برای تهیه ادویه آویشن باید ابتدا بگذارید که برگهای آن خشک شود و سپس آنها را آسیاب کنید تا به پودر آویشن تبدیل شود. سپس میتوانید آن را در انواع غذاها استفاده کنید و از عطری که به غذا میدهد لذت ببرید.
آویشن، خواص دارویی دارد و در برخی موارد میتواند ناراحتیهای جسمی را تسکین دهد. همچنین روغن آویشن روی پوست نیز استفاده میشود و برای آن مفید است.
اما استفاده بیش از حد از این ادویه ممکن است علاوهبر تلخ کردن غذا باعث ایجاد آلرژی، سرگیجه و ناراحتی معده شود.
گلپر
این ادویه بومی ایرانی به دلیل بوی مطبوع و منحصر به فردش بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. گلپر، بیشتر برای طعم دادن به ترشی، خورشت و سوپ استفاده میشود.
این ادویه تند همچنین طعم جذابی به عدسی ایرانی میدهد. گلپر با سرکه، چاشنیای خوشطعم برای طعم دادن به باقالی پخته شده است.
البته اگر خود گلپر را بهصورت جداگانه بخورید ممکن است طعم آن را دوست نداشته باشید زیرا طعم بسیار تند و تیزی دارد. اما این ادویه را معمولا بهصورت پودر شده استفاده میکنند.
همچنین این ادویه میتواند مانند یک آنتی بیوتیک طبیعی عمل کرده و التهابات بدن شما را کاهش دهد. این ادویه، عوارض زیادی ندارد اما ممکن است باعث ایجاد حساسیت پوستی شود.
در واقع اگر این ادویه که در لیست انواع ادویه تند و تیز قرار داد با پوست حساس شما تماس پیدا کند ممکن است باعث ایجاد علائمی همچون قرمزی، آلرژی، خارش و… شود.
زردچوبه
زردچوبه نیز یکی دیگر از ادویههای ایرانی فوقالعاده معروف با ترکیبی از طعمهای تلخ و تند است. این ادویه همچنین با نامهای دیگری مانند زعفران هندی و زنجبیل زرد نیز شناخته میشود. زردچوبه به دلیل ترکیب رنگ روشن زرد و نارنجی که دارد به راحتی قابل شناسایی است.
اخیرا زردچوبه بهعنوان یک “ادویه طلایی” محبوبیت زیادی پیدا کرده است و اکنون در نوشیدنیهایی مانند “لاته طلایی” هم استفاده میشود. این مورد در درجه اول بهدلیل مزایای سلامتی متعددی است که این ادویه دارد.
به عنوان مثال این ادویه دارای خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است و میتواند از بروز سرطان جلوگیری کند. علاوه بر این اعتقاد بسیاری از افراد بر این است که توانایی درمان افسردگی و آرتریت را دارد.
بنابراین بهتر است از زردچوبه به مقدار متوسط در غذاها استفاده کنید. این ادویه را میتوانید در بسیاری از غذاهای ایرانی و خارجی استفاده کنید تا رنگی طلایی و جذاب به غذا داده و طعم آن را هم خوشمزهتر کنید.
زیره
زیره یکی از رایجترین ادویهجات بومی ایران و کشورهای اروپایی و آفریقایی است. خواص این ادویه و طعمی که به غذا میدهد آن را به یک عنصر بسیار ضروری و یکی از معروفترین انواع ادویه در سراسر جهان تبدیل کرده است.
این مورد بهدلیل عطر و طعم خاص زیره بوده که میتواند طعم غذا را به کلی تغییر دهد. در واقع یکی از متمایزترین ویژگیهای زیره، عطر شدید دانههای قهوهای آن است.
زیره را میتوان بهصورت دانهای یا بهصورت پودر شده استفاده کرد. در هر صورت استفاده از آن باعث ایجاد طعم تقریبا دودی و دلنشین به غذا میشود و آن را بسیار خوشمزه میکند.
زیره تا حد زیادی یکی از محبوبترین ادویههایی است که دارای فواید زیادی برای سلامتی بوده و به کاهش وزن، کلسترول، دیابت، سندرم روده تحریکپذیر و بهبود بسیاری از بیماریهای دیگر کمک میکند.
البته استفاده بیش از حد از زیره نیز عوارض خود را دارد و میتواند باعث آسیبهای کبدی، سقط جنین و سوزش سر دل شود.
سماق
این ادویه باور نکردنی به دلیل رنگ زیبای بنفش و طعم تند و ترشی که مانند سرکه یا لیمو بوده بسیار محبوب است. البته طعم ترش و لیمویی که سماق دارد به اندازه خود لیمو نیست.
اما این ادویه در انواع غذاهای مختلف بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. سماق از گیاهان گلدار متعلق به Rhus به دست میآید و عمدتا در مناطق معتدل و نیمه گرمسیری آسیای شرقی، آمریکای شمالی و آفریقا رشد میکند. بههمین دلیل است که ایران یکی از تولیدکنندگان این ادویه به شمار میرود.
سوابق دارویی قرون وسطی که در مورد خواص انواع ادویه ثبت شدهاند شواهد زیادی از استفاده از این ادویه بهعنوان درمانی برای بسیاری از بیماریها مانند بیماریهای روده، سردرد، آسم، سرماخوردگی، تب و آنفولانزا نشان میدهد.
بههمین دلیل است که این ادویه از محبوبیت زیادی میان ایرانیان برخوردار است و در غذاهایی مانند کباب استفاده میشود. اما استفاده زیاد از سماق نیز میتواند عوارضی همچون مسمومیت داشته باشد. همچنین افراد سردمزاج باید سماق را با غذاها یا ادویههای گرم استفاده کنند زیرا طبیعت سماق، سرد است.
لیمو عمانی
ادویه لیمو عمانی از لیمو ترش خشک شده تهیه میشود و در بسیاری از مناطق خاورمیانه مانند ایران مورد استفاده قرار میگیرد. در واقع استفاده از این ادویه در آشپزی ایرانی از اهمیت خاصی برخوردار است و برای ایجاد طعم و عطری ترشمزه به غذا اضافه میشود.
این ادویه، خاکی و تا حدودی دودی است و شیرینی لیمو تازه را ندارد. از این ادویه در خورشهای ماهی اطراف خلیج فارس و در پخت لوبیا و عدس نیز استفاده میشود.
همچنین استفاده از ادویه لیمو عمانی در قرمه سبزی میتواند این غذا را چندین برابر خوشمزهتر کند. شما میتوانید از این ادویه بهعنوان جایگزینی برای سماق نیز استفاده کنید.
البته توجه داشته باشید که لیمو عمانی را بهصورت درسته در غذا استفاده نکنید. زیرا این کار باعث جذب مواد مضر در هنگام پخت غذا میشود.
دارچین
دارچین باید بهعنوان یکی از قدیمیترین انواع ادویه شناختهشده باشد که بیشتر بهعنوان یک چاشنی خوش طعم و بسیار معطر در بسیاری از غذاها و انواع شیرینیها استفاده میشود.
این ادویه دارای رنگ قهوهای روشن است و تاریخ مصرف آن به سال ۲۰۰۰ قبل از میلاد باز میگردد. ادویه دارچین در تولید شکلات هم بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین برای طعم دادن به غلات و غذاهای مختلف استفاده میشود. عطر و طعم دارچین کاملاً شبیه به پوست ادویه کاسیا است و معمولا طعمی تند و شیرین دارد.
دارچین میتواند به بهبود عفونتهای قارچی، بیماری آلزایمر، بیماری ام اس و گرفتگی مجرای تنفسی کمک کند. همچنین این ادویه میتواند قوای جنسی را افزایش داده و تمرکز ذهنی و حافظه را بهبود دهد.
البته بهدلیل طبیعت گرمی که این ادویه دارد ممکن است باعث تپش قلب یا بیخوابی شود. همچنین ممکن است عوارضی همچون افسردگی را به دنبال داشته باشد. بنابراین بهتر است که از این ادویه به مقدار کم در غذا استفاده کنید.
گشنیز، یکی از انواع ادویه های ایرانی
گشنیز زمانیکه آسیاب میشود میتواند بهعنوان ادویه مورد استفاده قرار گرفته و طعمی دلنشین مخصوصا در غذاهایی مانند مرغ ایجاد کند.
تخم گشنیز در ایران بسیار محبوب است و حتی در سالادها هم مورد استفاده قرار میگیرد. این ادویه، طعمی تقریبا تند و آجیلی دارد و میتواند بهصورت خام نیز مورد استفاده قرار بگیرد.
بنابراین این ادویه یکی از شفابخشترین انواع ادویه محسوب میشود. البته کسانیکه دارای فشار خون بالا هستند بهتر است در استفاده از گشنیز زیادهروی نکنند. زیرا این ادویه ممکن است باعث کاهش قند خون در بدن شود. همچنین ممکن باعث ایجاد آلرژی در افراد حساس شود.
رازیانه
دانه رازیانه در دو نوع اصلی یافت میشود. نوع اول، رازیانه تلخ است که عطری شبیه شیرین بیان و طعم کمی شیرین دارد. نوع دیگر رازیانه نیز طعمی کاملا شیرین و آجیلی دارد.
رازیانه اساسا گیاهی چند ساله و مقاوم است که در دوران باستان بسیار ارزشمند بوده و در انواع غذاها استفاده میشده است. این ادویه، خواص دارویی زیادی دارد و برای تسکین اسپاسم عضلانی و نفخ مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین موها را تقویت میکند و استحکام استخوانها را افزایش میدهد. البته رازیانه نیز گرم است و برای افراد گرممزاج مناسب نیست. همچنین مصرف زیاد رازیانه برای افرادی که آسم یا آلرژی دارند توصیه نمیشود.
انواع ادویههای خارجی
اکنون بیایید تا با ادویههای معروف خارجی آشنا شویم:
جوز هندی
جوز هندی یکی از ادویههای معروف است که همانطور که از نام آن مشخص است در هند و اندونزی، کشت میشود. این ادویه بهدلیل بوی تند و طعم ملایم و شیرینی که دارد اغلب همراه با دارچین استفاده میشود.
اگرچه جوز هندی بهطور رایج در نوشیدنیهای سرد استفاده میشود اما همچنین یک افزودنی عالی برای غذاهای مقوی مانند گوشت گوسفند و بره، خورش سبزیجات و… است. جوز هندی در دوران باستان یعنی تقریبا در حدود دهه ۱۶۰۰ به یک ادویه تجاری گرانقیمت در دنیای غرب تبدیل شد.
جوز هندی یکی از انواع ادویه است که خواص سلامتی مانند تسکین سوء هاضمه، کنترل اسهال و کاهش اشتها دارد. همچنین گردش خون و سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و به درمان افسردگی کمک میکند.
البته این ادویه نیز ممکن است باعث تپش قلب و بیماریهای دیگر شود. بنابراین بهتر است به مقدار زیاد از آن استفاده نکنید.
پودر کاری، یکی از انواع ادویه های خارجی
از آنجا که این ادویه در ایران نیز بسیار معروف است نیازی به گفتن نیست که بهعنوان یکی از مهمترین ادویهها در غذاها به شمار میرود. از پودر کاری میتوان برای طعم دادن به بسیاری از خورشتها، گوشتها و… استفاده کرد.
ادویه کاری، ترکیبی از ادویهجات مختلف بوده و دارای فواید زیادی برای سلامتی است. این ادویه میتواند شامل ترکیبی از دارچین، هل، شنبلیله، زردچوبه و ادویههای دیگر باشد.
البته ادویه کاری ممکن است طعم دلنشینی به غذای شما بدهد و آن را خوشمزهتر کند اما باید دقت کنید که نباید به مقدار زیاد از پودر کاری در غذاهای خود استفاده کنید. مخصوصا کسانیکه از التهابات کیسه صفرا رنج میبرند باید در استفاده از این ادویه، احتیاط کنند.
پودر چیلی
پودر چیلی نیز مشابه فلفل قرمز بوده و معمولا در غذاها برای طعم بیشتر و تند کردن آن استفاده میشود. فلفل چیلی عمدتا از مکزیک سرچشمه میگیرد.
با این حال بسیاری از انواع آن در اکثر نقاط جهان گسترش یافته و مانند انواع ادویه های ایرانی و خارجی، در حال کشت است. فلفل چیلی در حال حاضر معمولاً در اروپا و آمریکای شمالی به وفور رشد میکند.
طعم پودر فلفل قرمز، بسیار تند با طعم ادویهای بسیار متمایز در نظر گرفته میشود که حرارت زیادی به غذای شما اضافه کرده و آن را تند و تیزتر میکند.
درست مانند سایر فلفلهای دیگر، فلفل قرمز نیز فواید سلامتی متعددی مانند تسکین درد، احتقان و سرماخوردگی دارد. همچنین پودر چیلی میتواند در کاهش وزن نیز موثر باشد.
میخک
میخک نیز یکی دیگر از ادویههای نسبتا رایج هندی است که برای اولین بار در بندری در سریلانکا در سالهای ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ پس از میلاد یافت شد. میخک دارای یک نوع بوی شیرین بسیار متمایز با طعمی شیرین و تند است.
یک واقعیت جالب تاریخی در مورد میخک این است که چینیها قبل از نزدیک شدن به امپراتور خود مجبور بودند چند میخک در دهان خود داشته باشند تا نفس خود را شیرین کنند. این نشان میدهد که در زمانهای قدیم از میخک بهعنوان خوشبو کننده دهان به جای نعناع استفاده میشد.
میخک، اغلب در ادویه کاری و سایر نوشیدنیها استفاده میشود. همچنین میخک آسیابشده بهطور رایج در انواع خوراکیهای شیرین و غذاها هم استفاده میشود.
این ادویه نیز فواید سلامتی بسیاری از جمله بهبود سلامت دندان و جلوگیری از درد، استفراغ، حالت تهوع و سوء هاضمه و… دارد. البته اگر از برخی از انواع ادویه مانند میخک به میزان زیاد استفاده شود ممکن است باعث ایجاد حساسیت پوستی، از دست دادن حواس، تشنج، مشکلات تنفسی و… شود.
هل، یکی از انواع ادویه های خارجی
این ادویه در هند یعنی کشور مبدأ آن به «ملکه ادویهها» نیز معروف است. هل دارای طعمی قوی و تند بوده که بهعنوان ادویه همهکاره نیز شناخته میشود.
میتوان از این ادویه برای تشدید طعم شیرین و خوش طعم غذا استفاده کرد. هل سبز بیشتر از هل سیاه استفاده میشود و طعم بسیار سبک و شیرینی دارد.
هل سبز اغلب در دسرها و نوشیدنیهای شیرین مورد استفاده قرار میگیرد. اما هل سیاه، دارای طعم دودی بسیار قوی است. بنابراین اغلب در غذاهای برنجی تند و ادویه کاری استفاده میشود.
البته افرادی که از یبوست، فشار خون، تپش قلب یا زخم معده رنج میبرند نباید از هل به مقدار زیاد در غذای خود استفاده کنند.
پاپریکا
پاپریکا نیز مانند فلفل چیلی و فلفل قرمز نوعی فلفل است. ادویه آسیابشده پاپریکا در غذاهای اسپانیایی، آمریکای جنوبی و مجارستانی بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
این ادویه دارای رنگ جذاب بوده و بیشتر از طعمی دودی همراه با طعم ملایم شیرین و خاکی تشکیل شده است. ادویه پاپریکا بهدلیل طعم و رنگی که به غذا میدهد در بسیاری از غذاها مورد استفاده قرار میگیرد.
این ادویه که یکی از محبوبترین انواع ادویه خارجی است اغلب بهعنوان چاشنی در سوپ، خورش، غذاهای برنجی و بسیاری از غذاهای دیگر استفاده میشود.
پودر پاپریکا میتواند از ایجاد سرطان جلوگیری کرده و دستگاه گوارش را بهبود دهد. همچنین میتواند باعث پاکسازی کبد شود. اما اگر آلرژی دارید و یا طبعتان گرم و خشک است بهتر است که کمتر از ادویه پاپریکا استفاده کنید.
زنجبیل
زنجبیل نیز یکی دیگر از معروفترین ادویهها بوده که در جنوب غربی هند و هیمالیا شرقی رشد میکند. زنجبیل اولین بار در قرن نهم در اروپا معرفی شد و پس از آن، محبوبیت قابل توجهی در دنیای آشپزی به دست آورد.
این ادویه در غذاهای تایلندی مانند سوپها و… استفاده میشود. طعم باورنکردنی این ادویه، آن را به یک افزودنی عالی برای نوشیدنیهای مختلف و لیمونادها تبدیل میکند.
زنجبیل نیز بهعنوان ادویه شفابخش شناخته میشود و به کاهش قند خون، تسکین میگرن، پیشگیری از سرطان و سکته مغزی کمک میکند. اما این ادویه میتواند شامل عوارضی همچون سوزش معده، فشار خون بالا و تحریکات پوستی شود.
زیره سیاه
این ادویه محبوب از یک گیاه گلدار یکساله که در جنوب و جنوب غربی آسیا است به دست میآید. دانههای زیره سیاه در آشپزی لهستانی و همچنین در غذاهای خاورمیانه و هند استفاده میشوند.
طعم این ادویه شبیه مخلوط لذیذ پونه کوهی، فلفل سیاه و پیاز بوده و یکی از انواع ادویه با طعم و عطر بسیار تند و تلخ است. این ادویه بیشتر در ادویه کاری و غذاهایی مانند خورشها و غذاهای پنیری استفاده میشود.
همچنین این ادویه را میتوانید با سالاد هم میل کنید. زیره سیاه نیز دارای چندین کاربرد دارویی از جمله درمان آلرژی، آسم، سردرد، دندان درد و مشکلات سوء هاضمه است.
پودر کاین
این فلفل تند مانند هالاپینو بوده و در سراسر جهان بسیار معروف است. فلفل کاین معمولا فلفل قرمز رنگی است که حرارت زیاد و طعم تندی دارد.
فلفل کاین خشک شده به پودر آسیابشده تبدیل شده و بهعنوان ادویه در غذاهای مختلف در سراسر جهان استفاده میشود. این ادویه در ترکیب ادویه کاری هم وجود دارد.
البته سعی کنید که در مصرف این فلفل تند نیز زیادهروی نکنید زیرا ممکن است باعث خارش، تورم پوست و بدن و ایجاد حالت تهوع شود.
پودر خردل، یکی از انواع ادویه های خارجی
پودر خردل در رنگهای مختلفی مانند سیاه، قهوهای و زرد وجود دارد و اغلب در بیشتر غذاها استفاده میشود. دانههای خردل از طعمی آجیلی و دودی برخوردار هستند که وقتی در روغن پخته شده یا له میشوند طعم بهتری دارند.
استفاده از پودر خردل بهعنوان چاشنی به دوران باستان در دوران روم برمیگردد. این ادویه در ابتدا حتی قبل از تجارت انواع ادویه هم در اروپا بسیار محبوب بود.
پودر خردل اغلب در ادویه کاری و خورشها استفاده میشود. البته از آن میتوانید برای طعم دادن به ترشیجات نیز استفاده کنید. پودر خردل در سراسر جهان بهعنوان یک داروی ضد درد و بهعنوان بهبودی برای آرتریت استفاده میشود.
همچنین میتواند به درمان پسوریازیس و سلامت قلب نیز کمک کند. اما در استفاده از پودر خردل نیز باید احتیاط کنید زیرا ممکن است باعث ایجاد آلرژی و ایجاد سنگ کلیه شود.
کلام آخر
بهطور کلی جالب است که چنین تنوع گستردهای در انواع مختلف ادویهها وجود دارد و هر کدام هم طعم و عطر مخصوص به خود را دارند.
اکنون که با رایجترین و محبوبترین ادویهها آشنا شدید، میتوانید از آنها در غذاهای خود استفاده کرده و بدانید که دقیقا چه تاثیری بر طعم غذا میگذارند.
حتی میتوانید با ترکیب چند ادویه، یک ادویه مخصوص درست کنید و در غذاهای خاص مانند خورشت مرغ، قرمهسبزی و… از آنها استفاده کنید.
سوالات متداول
بله! ادویهها را معمولا در طول یک سال باید مصرف کنید. زیرا پس از آن ممکن است طعم و رنگ خود را از دست بدهند. البته برای بیشتر نگه داشتن آنها میتوانید آنها را در فریزر بگذارید.
یکی از اشتباهات رایج در استفاده از ادویهها که باعث از بین رفتن طعم و خواص آنها میشود نگه داشتن ظرف آنها در محلی گرم است. زیرا حرارت حتی برای چند دقیقه هم ممکن است روی خواص انواع ادویه تاثیر بگذارد.
معمولا ادویهای که با هاون آسیاب شده باشد بهتر است و خواص خود را بیشتر حفظ میکند.