جاذبه های گردشگری مهدی شهر ؛ خاستگاه ایل سنگسری

مَهدی شهر یا سَنگسَر (Sangsar)، از توابع استان سمنان، یکی از شهرستان‌های زیبا و خوش آب و هوای ایران است. اهالی این منطقه البته همچنان این شهر را با نام قدیمی آن، یعنی «سنگسر» می‌نامند و می‌شناسند. شهر مهدی شهر، با قدمت تاریخی کهن، خاستگاه ایل بزرگ سنگسری است که از عشایر اصیل ایران زمین و با فرهنگی غنی هستند که طولانی‌ترین مسیر کوچ جهان را دارند. دامداران ایل سنگسری، پروارترین گوسفند جهان را پرورش می‌دهند که ۶۰ درصد وزن آن را گوشت تشکیل می‌دهد.

زبان و گویش این شهر نیز، زبانی کهن با دستور زبانی مخصوص بوده که به دوره باستان می‌رسد. این زبان به ثبت ملی رسیده و کتاب واژه نامه‌ای مخصوص برای آن در طی ۱۸ سال، تحت عنوان «واژه‌نامهٔ سنگسری» در سال ۱۳۵۱ تالیف شده است. سنگسری‌ها همچنین تقویم مخصوص به خود را دارند که بسیار جالب توجه می‌باشد. در این مقاله از ایده آل مگ با این شهر کهن و مهمترین جاذبه‌های گردشگری‌اش بیشتر آشنا می‌شویم.

ویژگی‌های جغرافیایی و آب و هوایی شهرستان مهدی شهر

اسکان عشایر در اطراف مهدی شهر

شهرستان مهدی شهر (سنگسر) یکی از شهرهای زیبای استان سمنان به شمار می‌آید که در ۱۵ کیلومتری شمال شهر سمنان، قرار گرفته است. این شهر، از سمت جنوب به شهر سمنان، از سمت شمال به شهرهای شهمیرزاد در سمنان و ساری در مازندران، از سمت شرق به شهرستان دامغان در سمنان و از سمت غرب به شهرهای سرخه در سمنان و فیروزکوه در تهران، محدود می‌شود.

مساحت شهرستان مهدی شهر در حدود ۱۱۰۰ کیلومتر مربع و محیط این شهر ۱۳۹ کیلومتر را در بر می‌گیرد. مرکز این شهر همچنین، از سطح دریا ۱۶۳۰ متر ارتفاع دارد. طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان مهدی شهر برابر با ۴۷۴۷۵ نفر تخمین زده شد. از این تعداد حدود ۴۱۶۷۳ نفر در شهرها و ۵۸۰۲ نفر هم در مناطق روستایی مهدی شهر ساکن هستند. ناحیه سنگسر در مرداد ماه سال ۱۳۸۶، به شهرستان ارتقاء یافت.

جالب است بدانید که این شهر، در سال ۱۳۳۵ شمسی، سومین شهر پرجمعیت استان سمنان به حساب می‌آمد. این رتبه به تدریج به جایگاه پنجم رسیده چراکه جمعیت مهدی شهر، به دلیل مهاجرت ساکنین آن، کم و کمتر شده بود. خوشبختانه از سال ۱۳۵۵ این روند کاهش جمعیت به دلیل فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی این شهر خصوصا در بخش دامداری و کارخانجات گچ، سیمان، کاشی، صنایع UPVC و …، رو به افزایش گذاشت. به طوریکه امروزه شهرستان مهدی شهر دارای سه شهرک صنعتی است.

از لحاظ آب و هوایی هم، شهرستان مهدی شهر با وجود اینکه در مجاورت کویر سمنان قرار دارد، به دلیل کاملا کوهستانی بودن، آب و هوایی معتدل و ملایم و مطبوع دارد. طبیعتا هوای این شهر در تابستان این چنین بوده، و زمستان‌های آن، سرد و پوشیده از برف و یخبندان است.

پیشینه تاریخی شهرستان مهدی شهر

سنگسر در گذشته
زنان قدیم سنگسری را با پوشش سرگیرا (چادرهای چهارخانه قرمز و مشکی) در تصویر می‌بینید.

مهدی شهر از سابقه کهن تاریخی برخوردار است و قدمت آن را به پیش از اسلام و در مواردی به زمان سلسله‌های پیشدادی نسبت می‌دهند. در چندین جا از شاهنامه حکیم ابولقاسم فردوسی، به نام سنگسر اشاره شده که در قدیم با عناوین سگسر، سگسار یا سگساران خوانده می‌شد.

در تاریخ آمده که منطقه سنگسر که در نواحی جنوبی دریای خزر واقع شده، بخشی از سگسار باستانی به شمار می‌آمد. بنابراین مردمان ناحیه سنگسر بنا به شهادت تاریخ، از بازماندگان داهیان  هستند ( داه در فرهنگ شاهنامه، گروهی آریایی بودند که در دشت خوارزم ساکن شدند و پس از آن به زابلستان و طبرستان و نواحی دیگر کوچ کردند.) با این تفاسیر، سنگسری‌ها با مردم سیستان و خوارزمیان قدیم از یک نژاد هستند.

در تاریخ معاصر هم، مهدی شهر یا در واقع ناحیه سنگسر، تا پیش از شهریور ماه سال ۱۳۲۰ شمسی، فرمانداری نظامی داشت و نقاطی از شهرستان ساری به انضمام دودانگه و چهاردانگه، جزئی از این منطقه محسوب می‌شدند.

وجه تسمیه و ریشه نام سنگسر

نامگذاری شهرها و روستاها در گذشته، بر اساس شرایط اقلیمی صورت می‌پذیرفت. از آنجاییکه منطقه سنگسر، منطقه‌ای کاملا کوهستانی با زمینی سخت و سنگ‌های فراوان است، برخی می‌گویند نام سنگسر را از این جهت بر آن نهاده‌اند. در واقع می‌گویند که چون در اطراف این منطقه، کوه‌های سخت و سنگی بسیاری وجود داشته، در ابتدا نام سنگسار را بر آن گذاشته‌اند که سنگسر نام کوتاه شده‌ی آن است.

نظریه دوم بر این عقیده استوار است که، نام ابتدایی این ناحیه در آغاز اسلام، سگسر بوده، چراکه گروهی از مردمان کوچ نشین ایرانی تبار، با عنوان «سَکاها» پیش از دوران هخامنشیان، به این ناحیه کوچ کرده و اتراق می‌کردند. بعد از انقلاب و در سال ۱۳۵۸ اما، نام سنگسر به صورت رسمی به مهدی شهر تغییر پیدا کرد.

عشایر ایل سنگسری (شاخص‌ترین کوچندگان دامنه البرز)

جشنواره ملی عشایر ایل سنگسر
پوشش زنان سنگسری در جشنواره ملی ایل سنگسری در مهدی شهر

سبک زندگی عشایر، یکی از قدیمی‌ترین شیوه‌های زندگی انسان تلقی می‌شود. شهر مهدی شهر سمنان را هم، به عشایر غیور و اصیل و با فرهنگ سنگسری می‌شناسند. ایل سنگسر با ۵۲ طایفه وابسته و چندین طایفه مستقل،  بزرگترین ایل نیمه کوچ‌رو ایران و شاخص‌ترین کوچندگان دامنه البرز بوده و فاصله دورترین نقطه ییلاق و قشلاق آنها به بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر می‌رسد.

بر این اساس، «برنارد هوکارد» محقق مشهور اروپایی و رئیس انجمن ایرانشناسان اروپا، اعتقاد دارد طولانی‌ترین مسیر کوچ جهان به عشایر ایل سنگسری تعلق دارد. او در ادامه می‌گوید: خیل‌ها یا همان اردوهای تابستانی عشایر سنگسر، از نظر وسعت و تجمل، شکوه و جلوه خاصی دارد.

پوشش مردمان عشایر سنگسری به خصوص زنان آنها هم، چون دیگر عشایر غیور این سرزمین، خاص و زیبا و منحصر به فرد است.«سگیرا» یا «سرگیرا» که شاخص ترین پوشش زنان ایل سنگسری محسوب می‌شود، پارچه‌ای چهارخانه است که با پشم نازک دام، توسط زنان ایل و با دست بافته می‌شود. بخش قرمز پارچه را با پوست انار و قسمت مشکی آن را با پوست گردو رنگ می‌کنند. سنگسری‌ها همچنان به این پوشش خود پایبند بوده و آن را به یک برند اقتصادی تبدیل کرده‌اند. امروزه از همین پارچه‌ای که بر سر می‌اندازند، لباسهای زیبایی دوخته و بر تن هم می‌کنند.

این ایل همچنین در میان سایر ایلات و عشایر کشور، رکورد بالاترین میزان سواد را دارا هستند. علاوه بر اینها روغن و لبنیات تولید شده توسط این عشایر هم، بسیار متنوع و کامل بوده و تنوع و کیفیت بالای آن زبانزد خاص و عام است. نژاد گوسفند سنگسری هم بسیار خاص بوده و از نظر پرواری و تولید گوشت، در جهان بی‌نظیر است.

گوت (سیاه چادر ایل سنگسری) و کوچ دوگانه ایل سنگسری به ثبت ملی رسید.

گوت یا سیاه چادر عشایر مهدی شهر
فنون بافت گوت (سیاه چادر عشایر ایل سنگسری) به ثبت ملی رسیده است.

سیاه چادر عشایر ایل سنگسر که «گوت» نامیده می‌شود هم از ساختار ویژه‌ای برخوردار بوده و در میان سایر ایلات و عشایر به نوعی منحصر به فرد است. این سیاه چادر از پشم بز بافته می‌شود و علاوه بر استحکام و محافظت از تابش مستقیم آفتاب، در مقابل خطرات گوناگون هم از ساکنینش، محافظت می‌کند. نکته جالب توجه اینجاست که از نظر تقسیمات و تزئینات داخلی، معماری ایرانی را در نظر داشته و فضا را به فصای مهمانخانه، نشیمن و آشپزخانه تقسیم می‌کنند.

جالب است بدانید که کوچ ایل سنگسری  و در واقع شیوه کوچ دوگانه آنها، به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد به ثبت ملی رسید. عشایر سنگسر دو نوع کوچ دارند: یکی در مدت زمان چند روز تا چند ماه است که تنها چوپانان گله را از قشلاق به ییلاق می‌برند. در نوع دوم کوچ، خانوارهای ایل سنگسر، به سمت خیل (اقامتگاه  و ییلاق تابستانی خود) کوچ می‌کنند که این نوع کوچ در گذشته یک یا چند روز به طول می‌انجامید و امروزه ظرف چند ساعت انجام می‌شود.

جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی شهرستان مهدی شهر

۱- غار دربند مهدی شهر ( دومین غار بزرگ آهکی در ایران، با قدمت ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون سال)

غار دربند مهدی شهر
غار ۱۲۰ میلیون ساله دربند مهدی شهر؛ دومین غار بزرگ آهکی در ایران

در قسمت میانی رشته كوه‌های البرز، غاری کهن و دیدنی وجود دارد که به جرات می‌توان آن را مهمترین جاذبه گردشگری مهدی شهر معرفی کرد. غار دربند مهدی شهر، در بیست كیلومتری شمال سمنان و دو كیلومتری شمال غربی مهدی شهر (منطقه گردشگری دربند) قرار دارد.

این غار، در دامنه جنوبی کوه لهرد و در فاصله میان دو شهر مهدی شهر تا شهمیرزاد، در ارتفاع دو هزار و ۵۸ متری از سطح دریا واقع شده و ۱۱۴ متر طول دارد. البته انتهای این غار را هنوز نیافته‌اند و طول کلی آن را چندین کیلومتر تخمین می‌زنند.

غار دربند مهدی شهر، یکی از بزرگترین غارهای آهکی کشور و در واقع دومین غار بزرگ اهکی در ایران به شمار می‌آید که قدمتش به دوره کرتاسه از دوران سوم زمین شناسی سوم، یعنی حدود  ۱۴۰ – ۱۲۰ میلیون سال قبل برمی‌گردد.

غارنوردی در غار دربند بسیار راحت و بازدید از جلوه‌های طبیعی و زیبای این غار بسیار تماشایی است. غار دربند مهدیشهر به دلیل ستون‌های آهکی عظیم و سهولت دسترسی پیمایشی، از جمله غارهای دیدنی و خاص در استان سمنان به حساب می‌آید.

یکی از نکات جالب توجه درمورد این غار زیبا و دیدنی مهدی شهر، افسانه‌ها و داستان‌های بسیاری است که بومیان منطقه در ارتباط با نوع تشکیل این غار و سکونت در آن می‌گویند. کشف سکه‌های طلایی تاریخی مربوط به عصر سلجوقیان و تکه‌های شکسته‌ی ظروف سفالی در غار، که قدیمی‌ترین آنها متعلق به هزاره اول پیش از میلاد بود، سکونت و اختفا در این محل را تایید می‌کند.

ظاهرا در دوره سلجوقی و جنگ‌های اسماعیلیون، این غار به عنوان پناهگاه مورد استفاده قرار می‌گرفته است. غار دربند، از جمله جاهای دیدنی مهدی شهر است که در پروسه ثبت در آثار ملی ایران قرار دارد.

۲- چشمه‌های آبگرم مهدی شهر با اثرات درمانی خاص

چشمه آبگرم مهدی شهر
این روزها چشمه‌های آبگرم مهدی شهر، به شکل استخر درآمده و در اختیار گردشگران است.

در ۲۱  کیلومتری شمال غرب سمنان و در ۱۸ کیلومتری غرب مهدی شهر و در نزدیکی غار دربند، یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی مهدی شهر وجود دارد. چشمه‌های آب گرم مهدی شهر، در منطقه‌ای بکر و صعب العبور قرار گرفته‌اند. با این وجود اما، خواص درمانی این چشمه‌ها که شهرتش آن سوی مرزهای ایران هم رفته است، گردشگران بسیاری را راهی این منطقه می‌کند.

سه چشمه مجزا با نام‌های «مرادآب»، «گرآب» و «قلنج» در این منطقه وجود دارند که در نوع خود، در کشورمان بی‌نظیر هستند. آب این چشمه‌ها در زمره آب‌های معدنی با منشا درونی بوده و خاصیت گوگردی دارند. این سه چشمه، هریک خواص فیزیکی و شیمیایی و درمانی مخصوص به خود دارند و جالب است بدانید که کارشناسان ژاپنی هم در مطالعات خود به این امر اشاره کرده‌اند.

اثرات درمانی قابل توجه این آبها، که از معدود چشمه‌های واقعا درمانی کشور به شمار می‌آیند، به خصوص در ارتباط با بیماری‌های مخاط پوستی، تورم و التهاب مفاصل، غده‌ها، کبد و حتی سرطان به اثبات رسیده است.

از آنجا که از گذشته مردم برای استفاده‌های درمانی به این چشمه‌ها می‌آمدند، استخرهایی با عمق و ظرفیت کم در محل چشمه‌ها ساخته و در اختیار گردشگران قرار داده‌اند.

۳- موزه سنگ و فسیل سنگسر (خانه  فسیل جلبک‌های ۶۲۰ میلیون ساله)

موزه سنگ و فسیل مهدیشهر
موزه سنگ و فسیل مهدی شهر، خانه فسیل‌های چند میلیون ساله است.

در کنار غار دربند مهدی شهر و در ابتدای مسیر پیاده روی غار، یک موزه خصوصی وجود دارد که توسط مجموعه ‌دار سنگسری جمع آوری شده و امروزه در اختیار بازدید عموم قرار گرفته است. در این موزه همانطور که از نامش پیداست، سنگ‌های زینتی و قیمتی و فسیل‌های چند میلیون ساله‌ی گیاهان و جانوران را مشاهده خواهید کرد.

در بخش سنگ و کانی زینتی، حدود ۲۰۰ قطعه سنگ وجود دارد. از میان آنها، ۲۰ درصد از این آثار، سنگ‌های معدنی همین منطقه، ۴۰ درصد آن سنگ‌های زینتی حاشیه کویر مرکزی و ۴۰ درصد سنگها هم از خارج از کشور جمع آوری و به موزه رسیده است. سنگ‌های قیمتی و گرانبهایی در این مجموعه قرار دارند که برای ساخت جواهرات مورد استفاده قرار می‌گیرند و بخشی از این جواهرات هم برای نمایش، در موزه قرار گرفته‌اند.

در بخش فسیل موزه هم، بیش از ده هزار قطعه فسیل وجود دارد که ۷۰ درصد آن را، فسیل‌های همین منطقه (شهمیرزاد و سنگسر) و  ۲۰ درصد آن را هم، فسیل‌های کشورهای خارجی تشکیل می‌دهد.  آن هم به دلیل اینکه برخی از کشورها این فسیل‌ها را می‌خواستند و در نتیجه، این فسیل‌های خارجی در تبادل به اینجا رسیده‌اند. جالب است بدانید که قدیمی ترین فسیل موزه سنگسر، مربوط به جلبک‌های اولیه بوده و ۶۲۰ میلیون سال قدمت دارد. ۶۰۰ میلیون سال پیش از نظر زمین شناسی، دوران پرکامبرین و پیش از دوران زمین‌شناسی است.

موزه سنگسر علاوه بر سنگ و فسیل و سکه شناسی، بخش کوچکی هم به عنوان موزه مردم شناسی و عشایر ایل سنگسر دارد؛ که تماشای فرهنگ این مردم، بسیار جالب توجه و زیبا به نظر می‌رسد.

۴- آبشار سنگسر (پارک آبشار مهدی شهر)

آبشار سنگسر

یکی دیگر از اماکن دیدنی مهدی شهر، پارک آبشار آن می‌باشد که در مرکز شهر قرار گرفته و بیش از ۶ هکتار، مساحت دارد. پارک آبشار سنگسر در دامنه کوهی با نام «ظهر تاسوعا» بنا شده که بر فراز این کوه هم، یک بنای تاریخی و مکانی مذهبی وجود دارد. علاوه بر زیستگاه حیات وحش و سایر امکانات رفاهی و تفریحی، دو دریاچه و سه آبشار مصنوعی در این پارک احداث شده و پله‌هایی هم تا بالاترین قسمت کوه ساخته‌اند که تماشای شهر از فراز قله، بسیار دیدنی و جذاب است.

مجسمه آرش کمانگیر بر فراز کوه و نقش برجسته یادبود تخت جمشید در محوطه پایین کوه، از جمله عناصر هنری و زیبای این مکان به شمار می‌روند. آبشارهای این پارک و صدای ریزش قطرات آب بر روی سنگ‌ها، زیباترین منظره پارک را رقم زده و لحظات مفرحی را برای بازدیدکنندگان به ارمغان می‌آورند.

۵- کافر قلعه مهدی شهر

کافر قلعه از دیدنی های مهدی شهر

کافر قلعه، از دیگر جاذبه های گردشگری مهدی شهر به شمار می‌آید که شاید نامش برای بسیاری از افراد عجیب به نظر برسد. این نام که بر تعدادی از بناهای تاریخی در شهرهای مختلف کشور گذاشته شده، به دوران پیش از اسلام بر می‌گردد. این بناها بعدها مورد استفاده پیروان حسن صباح (باطنیان) قرار گرفته و چون سلجوقیان آنها را «ملاحده» می‌نامیدند، این بناها و دژهای تاریخی به کافر قلعه معروف شده‌اند.

کافر قلعه مهدی شهر هم یکی از همین بناهاست که در حدود ۶ کیلومتری غرب مرکز شهر مهدی شهر قرار دارد. کافر قلعه در واقع دژی تاریخی بر فرار کوهی بلند است که چشمه گل رودبار، از پای این کوه می‌جوشد. این برج و قلعه، قدمتی دیرینه و کهن دارد و به جز بخشی از دیوارهای آجری آن، سایر قسمتها از سنگ و گچ و ساروج ساخته شده است.

نکته جالب توجه در این قلعه، وجود اشیای قیمتی و سلاح‌های آن دوره در جوار قلعه و در شکاف کوه است که هنوز کسی نتوانسته آن را پیدا کند. در روایات آمده که زمانیکه قلعه نشینان به اجبار این مکان را ترک کردند، اشیای قیمتی و پول و سلاح‌های خود را در این مکان دفن کرده و با سنگ و صخره، به طوری آن را پوشانده و پنهان کرده‌اند که دسترسی به آن غیر ممکن به نظر می‌رسد.

۶- منطقه سیاه دره یا کر کوه

سیاه دره مهدی شهر

در شمال غرب شهر مهدی شهر، دره‌ای زیبا و سرسبز وجود دارد، که سیاه دره یا کر کوه نامیده می‌شود. این دره حدود دو کیلومتر طول دارد و دیواره‌های عظیم و زیبایی، از دو طرف احاطه‌اش کرده‌اند. دیواره‌های سنگی اطراف دره که زیبایی مضاعفی به آن هدیه کرده‌اند، سنگ کنگلومرا هستند که به دلیل زیبایی، استحکام و تنوع بالایی که این نوع سنگ طبیعی دارد، به موزاییک دست ساز طبیعت مشهور شده است.

جهت دره از جنوب شرق به شمال غرب امتداد داشته و پیاده روی، سنگ نوردی و پیچ و خم‌های بسیاری، برای تماشای زیبایی‌های طبیعت این منطقه و رسیدن به دشت، نیاز هست. یک دیواره ۳۵۰ متری هم با نام «برج» حدودا در انتهای مسیر وجود دارد که کوه نوردانی از داخل و خارج کشور، روی آن مسیرهای سنگ نوردی باز کرده‌اند. توجه داشته باشید که در زمان بارندگی و به دلیل سیلاب‌های بزرگی که در این منطقه رخ می‌دهد، هرگز نباید وارد دره شد.

۷- ییلاق و ارتفاعات اوپرت ( تماشایی‌ترین و شگفت ‌انگیزترین مرز استانی کشور)

ارتفاعات دیدنی اوپرت جاذبه گردشگری مهدی شهر
ارتفاعات اوپرت؛ زیباترین و شگفت‌انگیزترین مرز استانی ایران بین سمنان و مازندران

در شمالی ترین بخش استان سمنان، به سرزمینی رویایی و حیرت‌انگیز خواهید رسید که مرز این استان با مازندران است. اوپرت یا اُپِرت، نام بهشتی رویایی است که اقیانوسی از ابر را روبروی نگاه بیننده قرار خواهد داد و در منطقه ییلاقی زیبا، خوش آب و هوا و سرسبز آن، لحظاتی دلپذیر و خاطره‌انگیز رقم خواهد خورد.

بهشت تماشایی اوپرت، در واقع جاییست میان جنگل و کوهستان، که لقب زیباترین و شگفت‌انگیزترین مرز استانی ایران را هم با خود یدک می‌کشد؛ مرزی که بر خلاف سایر مرزها، بر فراز آسمان کشیده شده است. این جاذبه گردشگری مهدی شهر، در فاصله ۵۵ کیلومتری این شهرستان، در جاده مهدیشهر – ساری واقع شده و جزو منطقه حفاظت‌شده پرور به حساب می‌آید. منطقه بسیار زیبای اوپرت، علاوه بر منظره بی‌نظیر اقیانوس ابر، روستاهای زیبا، پوشش گیاهی متنوع و طبیعت بکر و چشم‌نواز، دیدنی‌های دیگری هم دارد.

چشمه‌های آب روان، جنگل بولا، آبشار خزه بن، چشمه‌های رنگین و جادویی باداب سورت و عمارت خانی روستای زیبای ملاده، تنها بخشی از دیگر جاهای دیدنی این منطقه در شهرستان مهدی شهر به شمار می‌آیند. تماشای سیاه چادرهای عشایر ایل سنگسری در تابستان، و آشنایی با فرهنگ غنی آنها، از دیگر جاذبه‌های سفر به اوپرت رویایی است.

۸- اقامتگاه بوم گردی ایل سنگسر(سرای استاد مجید درخشانی)

سرای ایل سنگسری از مکانهای دیدنی مهدیشهر
سرای ایل سنگسری؛ خانه پدری استاد مجید درخشانی آهنگساز شهیر کشور

خانه پدری استاد مجید درخشانی، آهنگساز، نوازنده تار و از اساتید برجسته موسیقی سنتی ایران و از مفاخر هنری سنگسر، امروزه به اقمتگاه بوم گردی تبدیل شده که علاوه بر اسکان، گردشگران را با فرهنگ این مردمان بیشتر آشنا می‌کند. در این عمارت زیبا و سنتی که در گذشته خانه رنگرزها نامیده می‌شد، خمهای رنگرزی بزرگی را هم در فضای حیاط به نمایش گذاشته‌اند.

خانه  سنتی سرای ایل سنگسر، قدمتی ۲۵۰ ساله داشته و در زمینی به مساحت ۶۰۰ متر مربع، در محله ژرنده  شهر مهدی شهر قرار دارد. فضای اقامتگاه بومگردی سرای ایل سنگسر، کاملا سنتی بوده و در کنار نمایش سیاه چادر عشایر ایل سنگسری، کارگاه و فروشگاه نان، لبنیات، محصولات غذایی ارگانیگ، غذاهای  لذیذ محلی و صنایع دستی زیبای این خطه را هم عرضه می‌کند.

این عمارت بزرگ و زیبا و تاریخی، از دو طبقه و ۱۱ اتاق تشکیل شده و در دو سمت آن ایوان ساخته‌اند و اتاقها هم در سه جهت به صورت اتاق‌های سه دری و پنج دری زمستانه و تابستانه با فضایی متاثر از سنت و فرهنگ سنگسری و پنجره‌هایی مشبک و رنگین و زیبا طراحی شده است.

۹- بقعه امامزاده قاسم مهدی شهر

امامزاده قاسم از اماکن زیارتی مهدی شهر

بنای زیارتی امامزاده قاسم مهدی شهر، در شمال این شهر و در منطقه زیارت واقع شده و از جاذبه‌های مذهبی مهدی شهر به شمار می‌آید. این بقعه و آرامگاه، متعلق به فرزند امام هفتم شیعیان (ع) بوده و معماری زیبایی دارد. در راهروی ورود به حرم، شش چشمه بزرگ و در طرفین آن دو سکوی طولانی به چشم می‌خورد که بزرگان این محل در آن مدفون شده‌اند.

دو طاقنمای بزرگ با گچ بری‌های رنگین و زیبا در نمای داخلی جلب توجه می‌کند. در چوبی کنده‌کاری شده‌ای هم، زائرین را به صحن اصلی آرامگاه هدایت می‌کند. تزئینات آجری و ایوان ۵ متری و گنبد اصلی امامزاده که دارای ساق‌های آجری ده ضلعی، به ارتفاع حدودی ۴۰ متر است، از ویژگی‌های این بنای تاریخی  مهدی شهر محسوب می‌شود.

۱۰- حسینیه المهدی مهدی شهر

حسینیه المهدی شهر مهدی شهر

حسینیه المهدی مهدی شهر که در پیش از انقلاب ساخته شده، امروزه به عنوان یکی از نمادهای شهری این منطقه به حساب می‌آید. از لحاظ ظاهری، این بنا با گنبد فیروزه‌ای عظیم و دو مناره بلند، معماری چشم‌نوازی دارد. ساختمان این حسینیه که بر تپه‌ای مرتفع قرار گرفته، طوری طراحی شده که بر تمام شهر اشراف داشته و از تمامی نقاط مهدی شهر، رویت می‌شود. در شب هنگام هم نمای این حسینیه جلوه زیبایی به شهر می‌دهد.

سخن آخر

شهرستان زیبای مهدی شهر یا همان سنگسر، علاوه بر همه زیبایی‌های طبیعی و جاذبه‌های گردشگری‌اش، آیین‌ها و جشن‌های خاصی هم دارد که با فرهنگ ایل سنگسری هم‌خوانی دارند. مراسم «جشن نرون» و «جشن تیرگان» دو نمونه از این آیین‌های کهن هستند. جشن نرون به معنای روشنایی بی پایان، پایان سال حساب و کتاب گله‌داری و نیز به منظور تولید نسل بیشتر در دام‌های سنگسر است.

جشن تیرگان هم در تقویم سنگسری، سیزدهمین روز از تیرماه سنگسری است که مصادف با هفت آبان شمسی می‌شود. سنگسری‌ها این روز را به دیدار بزرگان رفته و غذای مخصوص محلی می‌خورند و با خواندن اشعاری از حافظ و فردوسی این روز را جشن می‌گیرند. در سفر به دیار عشایر سنگسری، از صنایع دستی و هنر پارچه دوزی و سوزن دوزی زنان ایل هم دیدن کنید و طعم خوش نان‌های محلی و محصولات لبنی این شهر را با خود سوغات بیاورید.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code