همه چیز درباره پروبیوتیک

ویرایش شده در by زنگی

این روزها در اطرافمان این کلمه را زیاد می‌شنویم و حتی در تبلیغات مواد غذایی هم با آن سروکار داریم. بیایید ببینیم اصلاً پروبیوتیک چیست، در چه محصولاتی وجود داشته و چه مزایایی برای سلامتی بدن دارد.

پروبیوتیک‌ها باکتری‌های مفیدی هستند که به بخش‌هایی از بدن به‌خصوص دستگاه گوارش و روده برای هضم بهتر غذا کمک کرده و رشد بیش از حد و خطرناک باکتری‌ها را کنترل می کنند؛ به عبارت دیگر، وظیفه‌ی پروبیوتیک این است که تعادل لازم را در میان باکتری‌های مفید و مضر بدن برقرار کند تا عملکرد بدن به بهترین صورت خود انجام شود.

بدن ما هر دو باکتری مفید و مضر را در خود دارد. اما باید حواسمان باشد که در هنگام حذف باکتری‌های مضر، باکتری‌های مفید هم از بین نروند.

 

منابع پروبیوتیک

در حال حاضر برای حفظ این باکتری‌ها در بدن دو راه پیش روی شماست. استفاده از محصولات غذایی که اشباع شده از پروبیوتیک‌ها باشند یا استفاده از قرص و کپسول پروبیوتیک.

از اصلی‌ترین دلایل مصرف پروبیوتیک‌ها، هضم بهتر غذا، جلوگیری از نفخ شکم و یبوست است.

الف- محصولات غذایی پروبیوتیک

اگر اهل استفاده از منابع طبیعی هستید و از قرص و دارو پرهیز می‌کنید و همچنین تمایلات به سمت استفاده از منابع غذایی سرشار از پروبیوتیک بود، می‌توانید از این محصولات استفاده کنید که هریک منبعی طبیعی و غنی‌شده از پروبیوتیک‌ها هستند.

ماست

از بهترین و تأثیرگذار‌ترین منابع غذایی غنی از پروبیوتیک، نوعی از ماست است که امروزه در فروشگاه‌ها با عنوان ماست پروبیوتیک عرضه می شود.

ماست پروبیوتیک باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش و روده، هضم بهتر غذا و جلوگیری از نفخ می‌شود.

به جز ماست‌های مخصوص پروبیوتیک می‌توانید از ماست محلی هم استفاده کنید؛ اما دقت کنید اگر تمایلتان به سمت مصرف ماست محلی و سنتی بود، از ماست‌های تهیه‌شده از شیر بز استفاده کنید. زیرا شیر بز خود به هضم بهتر کمک کرده و برای افرادی که مستعد آلرژی به شیر هستند، آلرژی کمتری نسبت به شیر گاو دارد. [در مورد آلرژی بیشتر بدانید]

 

شیر

شیر به‌تنهایی منبع پروبیوتیک نیست اما امروزه شیرهایی در بازار موجود است که با پروبیوتیک‌ها غنی شده‌اند. پس در هنگام خرید دقت کنید که شیر غنی شده با پروبیوتیک را خریداری کنید. شیر دارای پروبیوتیک بخش وسیعی از سمومی که از طریق تنفس در هوای آلوده وارد بدن می‌شود را دفع می‌کند.

توصیه شده که درنیمه‌ی دوم سال که بیشتر در معرض آلودگی هوا هستیم، از شیر پروبیوتیک استفاده کنید؛ چرا که نوشیدن دو لیوان شیر پروبیوتیک در هوای آلوده باعث می‌شود کمترین آسیب توسط آلودگی به بدن برسد. این نوع شیرها حاوی باکتری‌های مفیدی هستند که عملکرد روده را در حد نرمال خود نگه می‌دارند.

پنیر

مانند ماست و شیرهای غنی شده با پروبیوتیک، انواعی از پنیر پروبیوتیکی به بازار عرضه شده اند.

شاید باورتان نشود اگر بگویم بعضی انواع همین پنیر‌های خوشمزه‌ای که از آن‌ها برای تهیه‌ی غذا و فست فود‌ها استفاده می‌کنیم نیز، منبعی از پروبیوتیک‌ها هستند و به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک  می‌کنند. این پنیر‌ها شامل پنیر گودا، پنیر چدار، پنیر موتزارلا و برخی پنیرهای پاستوریزه می‌شوند.

 

در مورد بیماری های مرتبط با باکتری های دستگاه گوارش، در پست های زیر بخوانید:

علائم روده تحریک پذیر

علائم زخم معده

علائم میکروب معده

هلیکوباکترپیلوری چیست؟

 

کفیر

یادتان هست کلمه‌ی کفیر را کجا دیده یا شنیده اید؟ درواقع کفیر نوع تخمیر شده‌ای از لبنیات است که می‌توان آن را با شیر گاو یا بز درست کرد و ظاهری شبیه شیر یا ماست دارد. اگر قارچ کفیر را به محصولات لبنی اضافه کنیم، محصولاتی از قبیل دوغ کفیر، ماست کفیر و نوشیدنی‌های کفیر تولید می‌شود که درصد پروبیوتیکشان به میزان قابل توجهی بالاست.

 

شکلات تلخ

اگر از طرفداران شکلات تلخ هستید پس خوشحال باشید. البته خودِ شکلات تلخ پروبیوتیک ندارد؛ اما طی تحقیقاتی مشخص شده که این نوع از شکلات به حمل راحت‌تر و جذب بهتر پروبیوتیک‌ها در بدن کمک می‌کند.

 

ترشیجات

برخلاف تصور خیلی‌ها، ترشیجات هم منبع غنی از پروبیوتیک‌ها هستند؛ اما باید توجه داشته باشید که فقط ترشی‌های دست‌ساز خانگی مثل ترشی گل کلم و یا خیارشور از این قابلیت بهره‌مند هستند.

 

کیم‌چی

اگر اهل غذاهای آسیایی و به‌خصوص چینی و کره‌ای باشید، حتماً اسم کیم‌چی به گوشتان خورده است. کیم‌چی یک پیش غذای کره‌ای است که از معروف‌ترین غذاهای آسیا محسوب می‌شود. این غذای پرطرفدار نوعی ترشی است که از برگ کلم سفید درست شده و با ادویه‌ زیاد مزه‌دار شده.

اگر با ادویه‌ی زیاد در غذا مشکلی ندارید حتماً کیم‌چی را امتحان کنید؛ چرا که جزء غنی‌ترین منابع پروبیوتیک و سرشار از باکتری‌های مفید برای بدن است و همچنین شامل ویتامین‌های ب، ث، کلسیم، آهن، پتاسیم و فیبر است.

کیم چی منبع پروبیوتیک

تمپه

اصولاً افراد گیاه‌خوار یا خام‌خوار با تمپه آشنا هستند. تمپه یکی از فرآورده‌های به‌دست‌آمده از سویاست که ظاهری شبیه به کیک دارد. منبع خوبی از پروتئین‌هاست. تمپه ازطریق فرایندی تخمیری در سویا به وجود می‌آید که آن را به یک ماده‌ی غذایی غنی از پروتئین و پروبیوتیک تبدیل کرده است. البته پیداکردن آن در ایران کمی سخت است.

تمپه غنی از پروبیوتیک

چای کمبوجا

این چای نیز، از محصولات به‌دست‌آمده از مخمرها و باکتری‌هاست که طی فرایند پیچیده‌ای تولید می‌شود. در عین حال با یک روش ساده تر و به وسیله چای کیسه‌ای نیز می توان آن را تولید کرد، در این روش بعد از مدتی به شما قارچ قابل تکثیری خواهد داد که می‌توان از آن استفاده کرد.

چای یا نوشیدنی کمبوجا را علاوه بر اینکه در خانه می‌توانید درست کنید، از عطاری ها نیز قابل تهیه است.

 

ب- قرص مکمل پروبیوتیک

علاوه‌بر مواد غذایی که به‌صورت طبیعی منبع پروبیوتیک بودند، می‌توانید از قرص‌ها و کپسول‌های مخصوص پروبیوتیک‌ها استفاده کنید. در رژیم غذایی خودتان از این قرص‌ها استفاده کنید تا دستگاه گوارش شما عملکرد بهتری داشته باشد.

مثلا در ایران قرص فامیلاکت یکی از دهها نمونه مکمل پروبیوتیک است که در داروخانه ها -بدون نسخه- به فروش می رسد.

 

فواید مصرف پروبیوتیک برای سلامتی بدن

پروبیوتیک‌ها حاوی میکروارگانیسم‌هایی هستند که بدن و به‌خصوص دستگاه گوارش، برای حفظ سلامتی خود به آن‌ها نیاز دارد. از فواید مصرف پروبیوتیک‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ارتقای سیستم ایمنی بدن
  • جبران آسیب‌های ناشی از مصرف آنتی‌بیوتیک در بدن
  • کاهش التهاب روده در اثر جراحی
  • افزایش توانایی هضم غذا
  • بهبود حساسیت به لاکتوز
  • افزایش سلامت کلی رحم
  • شادابی پوست
  • کاهش افسردگی
  • کمک به جذب بهتر ویتامین ب
  • رفع اسهال عفونی
  • بهبود سرماخوردگی
  • سلامت دهان
  • کاهش کلسترول خون
  • کاهش فشار خون
  • جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری‌های مضر
  • درمان یبوست و نفخ شکمی

مضرات و عوارض مصرف بیش از حد پروبیوتیک

همان‌طور که می‌بینید، مصرف پروبیوتیک فواید زیادی دارد که همگی بسیار قابل توجه‌اند.

به‌طور کلی پروبیوتیک‌ها عوارضی ندارند و کمتر دیده شده که شخصی با مصرف آن‌ها از خود عارضه‌ای نشان دهد؛ اما مصرف پروبیوتیک اگر بیش از اندازه صورت بگیرد، ممکن است باعث تهوع، نفخ شکمی و احساس پری شکم بشود که البته موقتی است و زود برطرف می‌شود.

افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی بدن هستند، ممکن است با مصرف پروبیوتیک‌ها دچار عفونت شوند. زیرا بدن آن‌ها بسیار ضعیف است؛ درنتیجه سیستم ایمنی بدنشان توانایی تشخیص باکتری‌های مفید از مضر را ندارد. این منع مصرف درخصوص افراد مبتلا به ایدز، افرادی که به‌تازگی پیوند عضو داشته‌اند، افرادی که شیمی درمانی شده‌اند و افرادی که دریچه‌ی قلب مصنوعی دارند نیز وجود دارد.

این نوشته تا چه حد مفید بود؟
[Total: 0 Average: 0]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.