تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک

ویرایش شده در by زنگی

تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS یک اختلال هورمونی است که در میان زنان جوان (در سن باروری) رایج است.

زنان مبتلا به PCOS ممکن است دوره های قاعدگی نادر و یا طولانی مدت داشته باشند یا سطح سرمی هورمون مردانه (آندروژن) را داشته باشند. تخمدانها ممکن است مجموعه‌ای کوچک از مایع (فولیکولها) را تولید کنند و به طور منظم تخمک را آزاد نکنند.

علت دقیق PCOS ناشناخته است. تشخیص و درمان اولیه همراه با کاهش وزن ممکن است خطر عوارض طولانی مدت مانند دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی را کاهش دهد.

علائم تخمدان پلی کیستیک

علائم و نشانه های PCOS اغلب در  اولین دوره قاعدگی در دوران بلوغ ایجاد می شود.

این علائم ممکن است در هر فرد متفاوت باشد. در صورت مشاهده یک یا چند مورد از نشانه های زیر بهتر است جهت معاینه و انجام سونوگرافی به پزشک زنان مراجعه نمایید:

پریود نامنظم

رایج ترین علامت PCOS دوره های قاعدگی نامنظم یا طولانی است. به عنوان مثال، اگر شخصی در کل سال کمتر از نه بار پریود شود و یا فاصله بین دو قاعدگی بیش از ۳۵ روز باشد باید به PCOS مشکوک شود. مقدار خونریزی نیز اگر غیرطبیعی باشد و به طور ناگهانی نسبت به گذشته تغییر کند می تواند نشانه ای از کیست تخمدان باشد.

موهای زائد

هم بدن مردان دارای هورمون های زنانه است و هم بدن زنان هورمون های مردانه دارد. علت نامگذاری یک سری هورمون ها به نام هورمون های مردانه این است که این نسبت این هورمون ها در بدن مردان بیشتر است و باعث بروز ویژگی های فیزیکی و خلقیات مردانه می شود. در مورد هورمون های زنانه نیز همین طور است.

در برخی خانم هایی که تخمدان پلی کیستیک دارند ترشح آندروژن – یکی از هورمون های مردانه – بیشتر از مقدار معمول است. این امر باعث بروز نشانه های فیزیکی مردانه مانند موهای زائد بیش از حد در صورت و بدن (هیرسوتیسم) و شدید شدن ریزش مو و کچلی می شود. آکنه نیز می تواند نشانه ای از مقدار بالای این هورمون باشد.

تنبلی تخمدان پلی کیستیک

 تخمدانها ممکن است بزرگ شوند و شامل فولیکولهایی باشند که تخمدان را احاطه کرده باشند. در نتیجه، ممکن است در عملکرد تخمدان ها اخلال ایجاد کنند.

اگر دچار نگرانی در مورد دوره های قاعدگی خود هستید، اگر نارسایی دارید یا علائم آندروژن بیش از حد – از جمله بدتر شدن موهای زائد (هیرسوتیسم)، آکنه و طاسی – دارید، به پزشک زنان مراجعه کنید.

 

علل تنبلی تخمدان

علت دقیق تنبلی تخمدان مشخص نیست. عواملي كه ممكن است نقش داشته باشند عبارتند از:

انسولین بیش از حد

انسولین، هورمون تولید شده در پانکراس است که اجازه می دهد سلول ها برای کسب انرژی اولیه خود از قند موجود در خون استفاده کنند.

اگر سلول‌ها به اثر انسولین مقاوم باشند، نمی توانند از قند موجود در خون استفاده کرده، در نتیجه سطح قند خون افزایش می‌یابد و بدن انسولین بیشتری تولید می‌کند. انسولین بیش از حد ممکن است تولید آندروژن را افزایش دهد، که باعث ایجاد مشکل در تخمک گذاری می شود.

التهاب

وظیفه گلبولهای سفید خون مبارزه با عفونت است. تحقیقات نشان داده است که تخمدان پلی کیستیک نوعی التهاب دارد که آن را برای تولید اندروژن ها تحریک می کنند، که می تواند منجر به مشکلات قلب و رگ های خونی شود.

آندروژن بیش از حد

 تخمدان ها سطح غیر طبیعی آندروژن را تولید می کنند که منجر به رشد موهای زائد (هیرسوتیسم) و آکنه می شود.

 

عوارض جانبی سندرم تخمدان پلی کیستیک

عوارض تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک (PCOS) عبارتند از:

  • ناباروری
  • دیابت بارداری یا فشار خون بالا ناشی از بارداری
  • سقط جنین یا زایمان زودرس
  • استاتو هپاتیت غیر الکلی – التهاب شدید کبدی ناشی از تجمع چربی در کبد است
  • سندرم متابولیک – خوشه ای از شرایط از جمله فشار خون بالا، قند خون بالا و میزان کلسترول غیر طبیعی یا تری گلیسرید که خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی را به طور قابل توجهی افزایش می دهد
  • دیابت نوع ۲ یا پیش دیابت
  • آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب)
  • افسردگی، اضطراب و اختلال در اشتها
  • سرطان رحم (سرطان آندومتر)

نحوه تشخیص تنبلی تخمدان

پزشکان معمولا برای تشخیص تنبلی تخمدان، از بیمار در مورد دوره های قاعدگی، تغییرات وزن و تغییر در رشد موهای زائد و آکنه سوال می کنند. سپس بر اساس اینکه احتمال وجود بیماری تا چه حد باشد، به یکی از امور زیر اقدام می کنند:

 سونوگرافی ترانس واژینال

در این نوع سونوگرافی یک وسیله لوله مانند را داخل واژن می کنند. این وسیله از خود امواج صوتی با فرکانس بالا ساطع می کند و تصویر داخل شکم را بر روی صفحه مانیتور نمایش می دهد.

از این نوع سونوگرافی برای بررسی+ جفت در طی بارداری نیز استفاده می شود.

سونوگرافی ترانس واژینالسونوگرافی ترانس واژینال

معاینه لگن

پزشک به صورت بصری و دستی ارگان های تناسلی را برای توده ها، رشد و یا سایر ناهنجاری ها بازرسی می کند.

آزمایش خون

با آزمایش خون سطح هورمون ها را اندازه می گیرند.

هم چنین برخی ویتامین ها موجب بروز PCOS می شوند که با آزمایش خون مقدار ویتامین ها نیز قابل اندازه گیری اند.

پیش‌تر ذکر کردیم که سطح بالای کلسترول، تری گلیسیرید و قند در خون می تواند باعث تنبلی تخمدان شود. پزشک با توجه به شرایط بیمار ممکن است یک یا چند مورد از این آزمایش ها را تجویز کند.

تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک

سونوگرافی

با سونوگرافی ظاهر تخمدان ها و ضخامت پوشش رحم  بررسی می شود.

در این نوع سونوگرافی، کارشناس مربوطه دسته دستگاه را بر روی شکم -محل قرارگیری واژن- حرکت می دهد و امواج صوتی حاصل از آن تصویری ایجاد می کند که بر روی مانیتور قابل مشاهده است.

تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک

اگر تشخیص PCOS دارید، پزشک ممکن است آزمایش های بیشتری را برای عوارض توصیه کند. این آزمایشات می تواند شامل موارد زیر باشد:

     بررسی دوره ای از فشار خون، تحمل گلوکز، و میزان کلسترول و تری گلیسرید

  •      غربالگری برای افسردگی و اضطراب
  •      غربالگری برای آپنه انسدادی خواب

درمان تنبلی تخمدان

برای درمان تنبلی تخمدان بیشتر بر رفع نگرانی های فردی -مانند ناباروری، هیرسوتیسم، آکنه و یا چاقی- تمرکز می کنند تا از اضطراب بیمار که خودش مزید بر علت است کاسته شود.

البته درمان خاص ممکن است شامل تغییر سبک زندگی یا دارو باشد.

تغییر سبک زندگی

پزشک  ممکن است کاهش وزن را از طریق یک رژیم کم کالری همراه با فعالیت های ورزشی متوسط توصیه کند. حتی کاهش جزئی وزن – به عنوان مثال، از دست دادن ۵ درصد وزن بدن – ممکن است وضعیت بیمار را بهبود بخشد. به علاوه کاهش وزن اثربخشی داروها را افزایش می‌دهد و احتمال ناباروری را کم می کند.

مطالب زیر در این زمینه می تواند برای شما مفید باشد:

چگونه به راحتی وزن کم کنیم؟

بهترین ورزش ها برای لاغر شدن

دارو

داروهایی که برای درمان تخمدان پلی کیستیک استفاده می شوند، به سه دسته تقسیم می شوند: داروهایی برای تنظیم چرخه قاعدگی، داروهایی برای کمک به تخمک گذاری، داروهایی برای کاهش موهای زائد،

الف- داروهایی برای تنظیم چرخه قاعدگی

  •  قرص ترکیبی

قرص هایی که حاوی استروژن و پروژستین (هورمون های زنانه) هستند و باعث کاهش تولید آندروژن و تنظیم استروژن (هورمون های مردانه) می شوند.

تنظیم هورمون های  می تواند خطر ابتلا به سرطان آندومتر را کاهش دهد و خونریزی غیرطبیعی، رشد مو بیش از حد و آکنه را تصحیح کند. به جای قرص ها، ممکن است از پچ های پوستی یا حلقه واژنی استفاده کنید که ترکیبی از استروژن و پروژستین هستند.

  • پروژستین درمانی

 مصرف پروژستین میتواند دوره ها را تنظیم کرده و در برابر سرطان آندومتر محافظت کند.

پروژستین درمانی سطح ویتامین را بهبود نمی بخشد و از حاملگی جلوگیری نمی کند.

اگر بخواهید از حاملگی نیز اجتناب کنید، پروژستین تنها (مینی پیل) یا پروژستین داخل رحمی انتخاب بهتری است.

ب- داروهایی برای کمک به تخمک گذاری

  • کلومیفن

این دارو ضد عفونی خوراکی در اولین قسمت چرخه قاعدگی  مصرف می شود.

  •  لتروزول

این دارو بیشتر برای درمان سرطان پستان استفاده می شود اما می تواند به تخریب کیست های تخمدان نیز کمک کند.

  • متفورمین

این داروی خوراکی برای دیابت نوع ۲ بوده و باعث بهبود مقاومت به انسولین و کاهش سطح انسولین خون می شود.

  • گنادوتروپین ها

نوعی هورمون تزریقی است.

ج- داروهایی برای کاهش موهای زائد

  •  قرص های کنترل قند خون

 این قرص ها تولید آندروژن را کاهش می دهند که می تواند موجب رشد بیش از حد مو شود.

  • اسپیرنولاکتون (آلدکتون)

 این دارو باعث کاهش اثرات آندروژن بر روی پوست می شود.  و می تواند نقص مادرزادی را از بین ببرد.

این نوشته تا چه حد مفید بود؟
[Total: 0 Average: 0]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.